Japonca Koşul Anlatımları 2 - /nara/, /to/, /temo/

Önceki konuda -tara ve -eba koşul eklerini incelemiştik. Bu konuda kaldığımız yerden devam ediyoruz. Geriye kalan ekler; -nara, -to ve -te mo.

Eğer önceki konuyu okumadıysanız, giriş bölümüne bir göz atmanızı ve oluşturabileceğimiz koşul anlamarını gözden geçirmenizi öneriyorum. (bkz: Japonca Koşul Anlatımları 1)

-nara (なら)

Bu koşul ekinde bilinmesi gereken, ikinci tümcede her zaman kişinin düşüncesini, yargısını bildirmesidir. Fakat, doğal (belirli) sonuç koşulu olarak kullanılamaz. Yani ikinci tümcede, -eba aksine rahatça öneri, istek, emir ifadeleri ile kullanılabilir.
suru → (+) suru nara → (-) shinai nara
samui → (+) samui nara → (-) samukunai nara
kantan → (+) kantan nara → (-) kantan dewa nai nara
gakusei → (+) gakusei nara → (-) gakusei dewa nai nara

1. Dilek Şart (Tahmin, Konuşmacının Yargısı)

明日雪が降るなら、出かけません。
Ashita yuki ga furu nara, dekakemasen.
Yarın kar yağarsa, dışarı çıkmam.

寒いなら、ジャケットを着てください。
Samui nara, caketto o kite kudasai.
Soğuk olursa, ceket giyin.

簡単なら、私もやります。
Kantan nara, watashi mo yarimasu.
Kolaysa, ben de yaparım.

学生なら、図書館に入れます。
Gakusei nara, toshokan ni hairemasu.
Öğrenciyseniz, kütüphaneye girebilirsiniz.

夜になるなら、暗くなる。
Yoru ni naru nara, kuraku naru.
Gece olursa, karanlık olur.

Doğal sonuç/Belirli sonuç işlevinde kullanılmadığını, sadece yargı bildirdiğini söylemiştik. Yerine -to, -tara kullanılabilir.

-to (と)

suru → (+) suru to → (-) shinai to
samui → (+) samui to → (-) samukunai to
kantan → (+) kantan da to → (-) kantan dewa nai to
gakusei → (+) gakusei da to → (-) gakusei dewa nai to

Bu eki sadece doğal sonuç tipi koşullarda kullanabiliriz. Yani, kişinin yargısı, düşüncesi, önerisi, emri ve benzeri ifadeler kesinlikle kullanılmaz. "-se" ekinden ziyade "-nce" ekine benzer. Düşünce değil, sonuç bildirir.
To ekini bir çok yerde kullanabildiğimizi biliyor olmanız gerekir. En genel kullanımı "ve, ile" anlamlarındadır. Fakat koşul anlamında, Türkçedeki "-nce" ekine benzediğini söylebiliriz.
Kolaylık olması açısından bu koşul anlamını, to edatının temel anlamı olan "ve" ile bağdaştırabiliriz. Aşağıdaki örnekleri inceleyin.

1. Doğal Sonuç

雪が降る、寒くなります。
Yuki ga furu to, samuku narimasu.
Kar yağınca (yağar ve), soğuk olur.

二と二を足す、四になります。
Ni to ni wo tasu to, yon ni narimasu
İki ile(ve) ikiyi toplayınca (toplarım ve), dört olur.

夜になる、暗くなります。
Yoru ni naru to, kuraku narimasu.
Gece olunca (olur ve), hava kararır.

2. Neden

窓を開ける、部屋が寒くなりました。
Mado o akeru to, heya ga samuku narimashita.
Pencereyi açınca (açtım ve), oda soğuk oldu.

3. Bilinmeyen Olay, Keşif

家に帰る、だれもいませんでした。
Ie ni kaeru to, daremo imasen deshita.
Eve dönünce (döndüm ve), kimse yoktu.

4. Zaman/-iken

テレビを見ている、電話がなりました。
Terebi o mite iru to, denwa ga narimashita.
Televizyon izlerken (izliyorum ve), telefon çaldı.

5. Sıralı Anlatım (-to ekinin asıl işlevidir, koşul anlamı taşımaz)

かれはジャケットを着る、出ていきました。
Kare wa jaketto o kiru to, dete ikimashita.
O ceketini giydi ve çıkıp gitti.

-te mo, -de mo (ても、でも)

Bu koşul biçimi sözcüğün -te çekimine mo edatı eklenmesiyle oluşturulur. Bildiğiniz üzere mo eki Türkçedeki De bağlacına karşılık geliyordu.

Öyleyse, bu biçimin anlamı "-sa da, olsa da" ifadelerine benzer diyebiliriz. Diğer koşul eklerine göre anlaşılması kolay bir ektir.
suru → (+) sutte mo → (-) shinakute mo
samui → (+) samukute mo → (-) samukunakute mo
kantan → (+) kantan demo → (-) kantan de nakute mo
gakusei → (+) gakusei demo → (-) gakusei de nakute mo

明日雪が降っても、出かけません。
Ashita yuki ga futte mo, dekakemasu.
Yarın kar yağsa da, dışarı çıkarım.

寒くても、ヒーターを使いません。
Samukute mo, hi-ta o tsukaimasen.
Soğul olsa da, ısıtıcı kullanmam.

学生なら、図書館に入れます。
Gakusei demo, toshokan ni hairemasen.
Öğrenci olsa da, kütüphaneye giremez.

簡単でも、できません。
Kantan demo, dekimasen.
Kolaysa da, yapamam.

Bu ek; donna ni, ikura (her ne kadar), tatoe (öyle olsa bile, örneğin) gibi ifadelerle sıkça kullanılır.

どんなに食べても、太りません。
Donna ni tabete mo, futorimasen.
Her ne kadar yesem de, kilo almam.

Böylelikle koşulların sonuna gelmiş bulunuyoruz. Koşul ekleri gördüğünüz gibi birleşik ifadeler yaratmaya da yarıyor. Bu sebeple, Birleşik Anlatımlar konusunda koşul ifadelerini tekrar hatırlayacağız.

turkcejaponca.blogspot.com

0 comments :

Yorum Gönder