Japoncada Birleşik Anlatımlar 3 - Amaç İlişkisi

Birleşik anlatımların ilk konusunda Neden İlişkisini, ikinci konuda Karşıt İlişki birleşik cümle oluşturmayı öğrenmiştik. Bu konuda amaç ilişkisi olan birleşik cümleleri göreceğiz. Önce oluşturabileceğimiz birleşik cümleleri hatırlayalım.

1. Neden İlişkisi: 1. tümcenin nedenini bildiren bağlaçlar (-den dolayı, -yüzünden, dolayısıyla vb. )

2. Karşıt İlişki: 1. tümce ile karşıt ilişkiyi bildiren bağlaçlar (ama, fakat, rağmen, lakin vb.)

3. Amaç İlişkisi: Amaç belirten bağıntılı ifadeler (için, amacıyla, şekilde vb.)

4. Koşul Birleşik: Koşul ilişkisi ile tümceleri bağlayan ekler (ise, -nce vb. ifadeler)

5. Sıralı Anlatım: Tümceleri veya sözcükleri sıralayan bağlaçlar (ve, veya, ya da, hem de vb.)

6. İlave: İlk tümceye benzer içerik ekleyen bağlaçlar (sonra, ilaveten, ayrıca, üstelik vb.)

7. Durum Bildiren ekler: Durum belirten sözcükler (-erek, -arak, gibi, haliyle vb.)

8. Seçim: Tümceleri veya adları bağlayan bağlaçlar (ya da, yoksa vb. ifadeler)

9: Konu Değiştirme: Önceki konudan farklı bir konuya geçerken kullanılan sözcükler (bu arada, öyleyse vb.)

10. Zaman Bildiren ekler: -iken, derken, o anda, önce, sonra ve benzeri ifadeler

Amaç İlişkisi

Tame ni ために (İçin, amacıyla)

[Amaç Tümcesi] tame ni [2. Tümce].
[Amaç Tümcesi] için [2. Tümce].
Fiil ve adlarla kullanıldığında amaç bildirir.
~suru tame ni: ~yapmak için~
~gakusei no tame ni: ~öğrenci için~
大学に行くために勉強します。
Daigaku ni iku tame ni benkyoushimasu.
Üniversiteye gitmek için çalışıyorum.

健康のために野菜を食べます。
Kenkou no tame ni yasai o tabemasu.
Sağlık için sebze yerim.

学生のために、ご飯を作りました。
Gakusei no tame ni, gohan o tsukurimashita.
Öğrenciler için, yemek hazırladım.

Sıfatlarla kullanıldığında genelde amaç yerine, neden bildirir.

試験は簡単なために、あまり勉強しなかった。
Shiken wa kantan na tame ni, amari benkkyoushinakatta.
Sınav kolay olduğu için, pek çalışmadım.

Noni のに (İçin)

[Amaç Tümcesi] noni [2. Tümce].
[Amaç Tümcesi] için [2. Tümce].
Daha önce Karşıt İlişki ile birleşik cümle kurma konusunda gördüğümüz ve -e rağmen anlamına gelen noni, karşıt ilişki (+)(-) yerine amaç yapılı cümlelerde "için" anlamında kullanılır. Bu anlamı genellikle noni sözcüğünü fiillerden sonra getirerek oluştururuz.

旅行に行くのにお金が必要。
Ryokou ni iku noni okane ga hitsuyou.
Tatile gitmek için paraya ihtiyacım var.

スーツを買うのに買物に出かけました。
Su-tsu o kau noni kaimono ni dekakemashita.
Takım elbise almak için alışverişe çıktım.
Genelde;
Yaku ni tatsu 役に立つ (işe yaramak),
Tsukau 使う, Riyou suru 利用する (kullanmak),
Benri 便利 (kullanışlı olmak),
Choudo ii ちょうどいい (uygun olmak), gibi yüklemlerle biten cümlelerde kullanılır.
箸はごはんを食べるのに不便です。
Hashi wa gohan o taberu noni huben desu.
Çubuk yemek yemek için uygun değildir.

辞書は勉強するのに役に立つ。
Jisho wa benkyou suru noni yaku ni tatsu.
Sözlük ders çalışmak için kullanılır. (ders çalışmak işine yarar)

スイカは電車に乗るのにとても便利です。
Suika wa densha ni noru noni totemo benri desu.
Suika trene binmek için çok kullanışlıdır.

You ni ように (様に) (İçin)

[Amaç Tümcesi] you ni [2. Tümce].
[Amaç Tümcesi] için [2. Tümce].
Daha önce yardımcı sıfat olarak gördüğümüz you ni (bkz: Yardımcı Fiil ve Sıfatlar 7) fiillerin yeterlilik biçimleriyle veya wakaru (anlamak) gibi irade dışı bazı fiillerle "için" anlamında kullanılır.
dekiru you ni: yapabilmek için
wakaru you ni: anlaşılması için
明日八時に起きれる様に、アラームをセットしておきました。
Ashita hachiji ni okireru you ni, alarmu o setto shite okimashita.
Yarın 8'de kalkabilmek için, alarmı kurdum.

分かる様にゆっくり話してください。
Wakaru you ni yukkuri hanashite kudasai.
Anlaşılsın diye (anlaşılması için) yavaş konuşunuz lütfen.

車が運転できる様に教習所に通います。
Kuruma ga unten dekiru you ni kyoushuujo ni kayoimasu.
Araba sürebilmek için ehliyet kursuna gidiyorum.

Bu biçimin olumsuzu olarak, yine üstte bahsi geçen tip fiiller ile birlikte -nai you ni biçiminde oluşturulur ve -mamak için anlamına gelir.

仕事に送れない様に家を早めに出ます。
Shigoto ni okurenai you ni ie o hayame ni demasu.
İşe geç kalmamak için evden erken çıktım.

Böylece Amaç İlişkisi olan cümlelerde birleşik anlatım oluşturmaya yarayan sözcükleri öğrenmiş olduk. Sıradaki konuda önceden gördüğümüz koşul eklerini tekrar hatırlayıp, onlarla birleşik cümleler oluşturacağız. Bunların dışında, yine koşul ifadesi olan "Öyleyse, O hâlde" ve benzeri ifadeleri de inceleyeceğiz.

turkcejaponca.blogspot.com

0 comments :

Yorum Gönder