Japoncada Birleşik Anlatımlar 1 - Neden İlişkisi

Japonca'da birleşik cümle kurmak için mutlaka bir bağlama edatı kullanılması gerekir. Bu başlık altında iki veya daha fazla tümce, sözcük veya sözcük öbeklerini birbirine bağlayan bağlaç ve edatları inceleyeceğiz. Bu bağlaç ve edatların sınıflandırmasını ise şu şekilde yapacağız:

1. Neden İlişkisi: 1. tümcenin nedenini bildiren bağlaçlar (-den dolayı, -yüzünden, dolayısıyla vb. )

2. Karşıt İlişki: 1. tümce ile karşıt ilişkiyi bildiren bağlaçlar (ama, fakat, rağmen, lakin vb.)

3. Amaç İlişkisi: Amaç belirten bağıntılı ifadeler (için, amacıyla, şekilde vb.)

4. Koşul Birleşik: Koşul ilişkisi ile tümceleri bağlayan ekler (ise, -nce vb. ifadeler)

5. Sıralı Anlatım: Tümceleri veya sözcükleri sıralayan bağlaçlar (ve, veya, ya da, hem de vb.)

6. İlave: İlk tümceye benzer içerik ekleyen bağlaçlar (sonra, ilaveten, ayrıca, üstelik vb.)

7. Durum Bildiren ekler: Durum belirten sözcükler (-erek, -arak, gibi, haliyle vb.)

8. Seçim: Tümceleri veya adları bağlayan bağlaçlar (ya da, yoksa vb. ifadeler)

9: Konu Değiştirme: Önceki konudan farklı bir konuya geçerken kullanılan sözcükler (bu arada, öyleyse vb.)

10. Zaman Bildiren ekler: -iken, derken, o anda, önce, sonra ve benzeri ifadeler

Neden İlişkisi

1. Kara から (-den, -den dolayı, -mek yüzünden)

[Neden Tümcesi] node [Sonuç Tümcesi].
[Neden Tümcesi] den dolayı [Sonuç Tümcesi].
Edatlar kısmında öğrenmiş olmanız gereken ve Türkçedeki -den hâl ekinin karşılığı olduğunu belirttiğim bu ek, neden bildiren eklerin en yaygın kullanılanlarından biridir. Fiil, sıfat ve adlarla nasıl kullanıldığını görelim:
~suru kara: yapmaktan (dolayı)
~samui kara: soğuk olmasından dolayı
~kantan desu kara: kolay olmasından dolayı
~gakusei desu kara: öğrenci olmasından dolayı
日本語を話さないから、仕事を見つけられません。
Nihongo o hanasanai kara, shigoto o mitsukeraremasen.
Japonca konuşamadığımdan dolayı, iş bulamıyorum.

日本語は簡単ですから、すぐ話せます。
Nihongo wa kantan desu kara, sugu hanasemasu.
Japonca kolay olduğundan, yakında konuşabilirim.

明日雨が降るから、行きません
Ashita ame ga furu kara ikimasen.
Yarın yağmur yağacağından, gitmeyeceğim.

本を買いたいからほにゃに行きます。
Hon o kaitai kara honya ni ikimasu.
Kitap almak istediğimden, kitapçıya gideceğim.

2. Node ので (-den, -den dolayı, -mek yüzünden)

[Neden Tümcesi] node [Sonuç Tümcesi].
[Neden Tümcesi] den dolayı [Sonuç Tümcesi].
Kara ile aynı anlamda kullanılır, fakat neden vurgusu biraz daha düşüktür. Kara eki nedene odaklanırken, node eki sonuca odaklanır. Fakat anlamları yakın olduğundan birbirleri yerine kullanılabilmeleri mümkündür. Node edatı Kara edatından daha kibar ve resmi bir anlam taşır.

~suru node: yapmaktan (dolayı)
~samui node: soğuk olmasından dolayı
~kantan desu node: kolay olmasından dolayı
~gakusei desu node:  öğrenci olmasından dolayı
not: na sıfat ve addan sonra node eklediğimizde, tümce sonu edatı desu koymazsak, sıfat ve adı na ile bağlamamız gerekir. yani "kantan na node" ve "gakusei na node" olur.
日本語を話さないので、仕事を見つけられません。
Nihongo o hanasanai node, shigoto o mitsukeraremasen.
Japonca konuşamadığımdan dolayı, iş bulamıyorum.

日本語は簡単ですので、すぐ話せます。。
Nihongo wa kantan desu node, sugu hanasemasu.
Japonca kolay olduğundan, yakında konuşabilirim.

電車は九時に来るので、八時五十分に家を出ます。
Densha wa kyuu ji ni kuru node hachi ji gojuppun ni ie o demasu.
Tren 9'da geleceğinden dolayı 8.50'de evden çıktım.

3. Desukara/Dakara ですから/だから (Bu yüzden)

[Neden Tümcesi]. Desukara [Sonuç Tümcesi].
[Neden Tümcesi]. Bu yüzden [Sonuç Tümcesi].
Kara bağlacını, neden cümlesini noktaladıktan sonra, yani sonuç cümlesinin başında kullanmak istediğimizde bu şekilde kullanırız.

日本語を話せません。ですから、仕事を見つけられません。
Nihongo o hanasemasen. Desukara, shigoto o mitsukeraremasen.
Japonca konuşamıyorum. Bundan dolayı, iş bulamıyorum.

日本語は簡単です。ですから、すぐ話せます。
Nihongo wa kantan desu. Desukara, sugu hanasemasu.
Japonca kolaydır. Bu yüzden, yakında konuşabilirim.

明日雨が降ります。ですから、行きません
Ashita ame ga furimasu. Desukara ikimasen.
Yarın yağmur yağacak. Bundan dolayı, gitmeyeceğim.

4. Sorede それで (Ondan sonra, Bu yüzden)

[Neden Tümcesi]. Sorede [Sonuç Tümcesi].
[Neden Tümcesi]. (Bu yüzden)/Ondan sonra [Sonuç Tümcesi].
Yukarıdaki "Bu yüzden" anlamına benzemekle birlikte, kullanıldığı cümlelerde, cümleler arası neden sonuç ilişkisi çok açık olması gerekir. Yani anlamı bazen "bu yüzden" anlamına gelse de, aslında daha çok "sonrasında" kelimesine benzemektedir.

明日は映画館に行きます。それでホビットを見ます。
Ashita wa eigakan ni ikimasu. Sorede Hobitto o mimasu.
Yarın sinemaya gideceğim. Sonra da Hobit'i izleyeceğim.

来週トルコに行きます。それでトルコ料理をたくさん食べます。
Raishuu Toruki ni ikimasu. Sorede Toruko ryouri o takusan tabemasu.
Gelecek hafta Türkiye'ye gideceğim. Sonra da (Bu yüzden) Türk yemeği çok yiyeceğim.

タバコをやめました。それで、ずいぶん太ってしまいました。
Tabako o yamemashita. Sorede, zuibun futotte shimaimashita.
Sigarayı bıraktım. Sonra da (Bu yüzden) baya kilo aldım.

日本語は簡単です。それで、すぐ話せます。
Nihongo wa kantan desu. Sorede, sugu hanasemasu.
Japonca kolaydır. Sonra da, yakında konuşabilirim.

Yukarıdaki örnekte neden sonuç ilişkisi varolduğundan, Sorede sözcüğünü kullanmamız yapı olarak mümkün olsa da anlam olarak pek uygun olmaz. Buna bağlı olarak istek, emir, öneri vb. ifadeleri de kullanamayacağımızı söyleyelim. Aşağıdaki cümlenin ikinci tümcesi bir öneri ifadesidir.

今日は雨が降ります。それで ですから傘を持って行きましょう。
Kyou wa ame ga furimasu. Sorede Desukara kasa o motte ikimashou.
Bugün yağmur yağacak. Dolayısıyla/Sonrasında Bu yüzden şemsiye alalım.

Görüldüğü gibi açık bir neden sonuç ifadesi mevcut. Buna bağlı olarak Sorede kullanmamamız gerekir.

Neden ilişkisi ile kurulan birleşik cümleler temel olarak bu bağlaçlarla oluşturulur. Sıradaki konuda Karşıt İlişki (ama, rağmen, fakat, lakin gibi ifadeler) birleşik cümleleri inceleyeceğiz.

turkcejaponca.blogspot.com

0 comments :

Yorum Gönder