Japonya'da Festivaller, Bayramlar ve Özel Günler

Festivaller, özel günler ve bayramlar Japon kültürünün önemli bir parçasıdır. Bu konuda en önemli festivalleri inceleyeceğiz. Fakat bahsedeceğim festivallerin ulusal olduğunu ve Japonya'da bunların dışında da pek çok ilgi çekici yerel festival bulunduğunu belirtmeliyim. Şimdi, tarih sırasına göre bu günleri görelim.


Shogatsu - Yeni Yıl ve Yeni Yıl Tatili (1 Ocak)


Shogatsu Festival
Yeni yıl günü, Japonya'daki en önemli tatildir. Yeni yılda, iş yerleri genel olarak 1 Ocak - 3 Ocak arası çalışmaz. Japonya'da yeni yıl, yeni bir başlangıcı sembolize eder ve kişinin tüm yükümlülüklerini yeni yıl sonuna kadar gerçekleştirmesi beklenir. Bu sebeple geride bırakılan yılı, endişeleri ve bütün sıkıntıları unutmak için Bonenkai adı verilen eğlenceler düzenlenir.

Japonlar özel günlerde, o güne ait semboller taşıyan yemekler yerler. Örneğin yeni yılda yenen ve Toshikoshi Soba adı verilen noodle (uzun erişte) uzun bir yaşamı simgeler.

Bu günde genel olarak şans getirmesi için tapınak ve mabetler ziyaret edilir. Bu amaçla en çok ziyaret edilen tapınak Meiji Tapınağıdır. Sadece üç günlük yeni yıl tatili süresince milyonlarca kişi bu tapınağı ziyaret eder. Ayrıca, yeni yıl gecesi çalınan çan bu tapınakta en çok ilgi gören şeylerden biridir.



Seijin no Hi 成人の日 - 20. Yaş Yetişkinliğe Adım Atma Günü (Ocak Ayının 2. Pazartesi Günü)

Seijin no Hi - Ergenlikten kurtulan Japonların bayramı
20 yaşına giren gençlerin yetişkin olarak kabul edilmesinin kutlandığı gündür. Erkekler takım elbiseyle, kızlar ise kimonolarıyla yerel olarak düzenlenen kutlamalara katılırlar.
Aynı zamanda bu yaş; alkol almak, sigara içmek ve oy vermek için gerekli olan azami yaş sınırını temsil eder. 



Setsubun Festival Setsubun 節分 - Kış Mevsiminin Son Günü (3 Şubat)


Kış mevsiminin son günü kabul edilen bu gün, Japon kültürünün oldukça ilginç yönlerini yansıtır. Soya Fasulyesiyle İblis Kovalama Günü (?) de denilebilir.

Bu günün gecesinde insanlar "Oni wa soto!" (İblis dışarı) ve "Fuku wa uchi!" (İyi şans içeri) diye bağırarak evin avlusuna doğru soya fasulyesi fırlatırlar. Bunu kötü şans getirdiklerine inandıkları, Oni olarak adlandırdıkları görünmez iblisleri kovmak için yaparlar. Bu kadarla yetinmeyip, bütün iblisleri kovaladıktan sonra yaşları kadar kavrulmuş soya fasulyesi yerler.

Bizzat yaptığım bu fasulye firlatma ve yeme eylemlerinden pek keyif aldığımı söylebilirim. Bazı bölgelerde çeşitli iblis kostümleri giyilerek kutlanan bu günde, babalar iblis maskesi takarak çocuklarını korkutur. Açıkçası bunun neden yapıldığını pek anlayamadım. Bu festival ilk bakışta çocukların sevebileceği bir etkinlik gibi görünse de, aslen yetişkinlerin stres ve sıkıntıdan arınmasını sağlamak için ortaya atılmış olabileceğini düşünüyorum. 

Bu günden sonra ilkbaharın ilk günü olarak kabul edilen, Risshun 立春 gelir. Önceki güne göre pek sönük bulduğum bu günde kaydadeğer bir etkinlik yapılmaz. Marketlerde önceki günden ellerinde kalan fasulyeleri ucuza alabilirsiniz.

Setsubun Oni
Setsubun Festivalinden bir görüntü: Oni (iblis) kıyafeti ile gösteri yapan bir kişi


Kenkoku-kinenbi 建国記念日- Milli Kuruluş Günü (11 Şubat)

İlk Japon İmparatoru Jinmu
M.Ö 11 Şubat 660 tarihinde Japon İmparatorluğunun kurulduğu, ilk ve efsanevi imparator Jinmu'nun tahta çıktığı gün, Japonya Ulusal Kuruluş Günü olarak kutlanmaktadır. Bu gün, aynı zamanda geleneksel Güneş Esaslı (Lunisolar) takvimde yıl başı gün olarak kabul edilmiştir. Bu mitolojik tarih, geçmişten beri çeşitli adlar ile kutlanmış, 1966 yılında da Kuruluş Günü olarak kabul edilmiştir. Resmi tatildir.

Resimde Imparator Jimmu ve onun simgeleşmiş yayıyla birlikte çizilmiş, 19. yüzyıla ait bir eseri görebilirsiniz.

Hina Matsuri
Hina Matsuri 雛祭り - Kız Festivali/Bebek Festivali (3 Mart)

Kız çocuklarına mutlu ve başarılı bir hayat dilemek için yapılan bu festivalde aileler çocuklarına çeşitli bebekler alarak, onları evde sergilerler. Aslında Çin kaynaklı olan bu festivalde, kişinin kötü şansının bebeklere geçtiğine inanılır. 
Bu günde, ailece tatlı sake içilir ve sushi yenir. Resmi tatil değildir.


Shunbun no Hi 春分の日 - İlkbahar Gündönümü (20 Mart/21 Mart)

Canlılara ve doğaya olan sevgi ve saygının resmi tatile dönüşmüş hali. Genelde hayatını kaybetmiş yakınların mezarları ziyaret edilir.

Showa no Hi 昭和の日 - Showa Günü (29 Nisan) - Altın Hafta

Shouwa olarak bilinen Japon İmparatoru Hirohito'nun doğum günü olarak kutlanan bu gün 1989'da Onun ölümüyle birlikte, Yeşil Günü (Midori no Hi) olarak kutlanmaya başlanmıştır. Daha sonra Yeşil Günü 4 Mayıs'a alınmıştır. Showa Günü, Altın Hafta olarak adlandırılan uzun resmi tatilin başlangıcıdır.

Kenpo Kinenbi  憲法記念日 - Anayasa Günü (3 Mayıs) - Altın Hafta

1948 Savaş sonrası anayasanın yürürlüğe girmesi sebebiyle kutlanan bu gün, Showa Günü ile başlayan ve 29 Nisan-5 Mayıs arası süren Altın Hafta'ya dahildir.

Kodomo no Hi こどもの日- Çocuk Bayramı (5 Mayıs) - Altın Hafta

Altın Haftanın son günü olan bu gün, her ne kadar çocuk bayramı olarak kutlansa da, aslında erkek çocuklarına yöneliktir. Evler Samuray giyisileri ve aletleriyle donatılır ve erkek çocuklar koinobori denilen uçurtmaları uçurur.

Kodomo no hi - Japon Çocuk Bayramı
Bu bayramın önemli özelliklerinden biri de aslen Çin festivali olan, bir hayli ilginç Duanwu Festivalinin (Ejderha gemisi - Dragon Boat Festival) Japon varyasyonu ile birlikte kutlanmasıdır.

Bir hayli ilginç bir ayrıntı da, kızlar günü resmi tatil değilken, erkek çocuklara yönelik olan bu gün resmi tatildir. 







Tanabata 七夕 - Yıldız Festivali (7 Temmuz)

Tanabata FestivalBir Çin destanına göre Altair  ve Vega adı verilen ve birbirleriyle samanyolu ile ayrılan yıldızların buluşma günüdür. Bu yıldızlara Japonca'da Orihime ve Hikobishi adı verilir. Japonlar bu günde, dileklerini bir kağıt parçasına yazar ve bambu ağaçlarına asarlar. Bazı yerlerde Ağustos ve Temmuz aylarında kutlanan bu festivallerden en büyükleri Ağustos ayında Sendai bölgesinde, Temmuz ayında ise Tokyo bölgesinde gerçekleşir.

Söz konusu Çin destanının hikayesi de şöyledir:
Gökyüzü tanrısının kızı Prenses Orihime, babası için güzel giyisiler dikermiş. Babası da, kızının büyük uğraşı ile diktiği bu elbiseleri çok beğenirmiş. Fakat Orihime, Babasına bu güzel giysileri dikebilmek için o kadar çalışırmış ki, hiç bir zaman gönlüne göre biriyle tanışamayacağını ve aşık olamayacağını düşünürmüş. Kızının bu durumuna üzülen Gökyüzü Tanrısı Tentei, kızı için Samanyolu'nun diğer tarafından, sığır çobanlığı yapan Hikobishi'yi bulmuş. İkisi tanıştıkları anda birbirlerine aşık olmuşlar, ve hemen sonrasında evlenmişler. Fakat evlendikten sonra ne Orihime Teinei için elbise dikmiş, ne de Hikoboshi sürüsüyle ilgilenmiş. Sorumluluklarını boşveren çifte çok sinirlenen Gökyüzü Tanrısı Teinei, iki aşığı Samanyolu ile ayırmış ve görüşmelerini yasaklamış. Fakat Orihime o günden sonra hiç bir zaman aynı olmamış. Bunu görüp üzülen Teinei, sorumluluklarını gerçekleştirip, çok çalışıp çok elbise diktiği taktirde, Orihime'nin, Hikoboshi ile 7. ayın 7'sinde görüşmesine izin vermiş.

Bunun üzerine Orihime çok çalışmış, çok elbise dikmiş... ve sonunda 7. Ayın 7'si gelmiş. Fakat aşıklar ilk kez buluşmaya gittiklerinde görmüşler ki, birbirlerini ayıran nehri geçmek için köprü yok.  Orihime öylesine ağlamış ki, ağıtlarını duyup üzülen bir kuş sürüsü gelmiş ve kanatlarıyla nehrin üzerinde köprü yapmaya söz vermişler.

Eğer Tanabata, Yıldız Festivali Gününde yağmur yağarsa kuşların kanatlarından köprü yapmak için gelemediklerine, aşıkların buluşmak için ertesi seneyi beklemeleri gerektiğine rivayet edilir.

Umi no Hi 海の日 - Deniz Bayramı (Temmuz Ayının 3. Pazartesi Günü)

Okyanus ve Denize şükran ve saygı amaçlı kutlanır ve resmi tatildir. Imparator Meiji'nin 1876 yılında Hokkaido'dan gemi vasıtasıyla dönüşü sonucu kutlanmaktadır.

Keirou no Hi 敬老の日 - Yaşlılara Saygı Günü (Eylül Ayının 3. Pazartesi Günü)

Japon kültür ve adetlerinde yaşlılara saygının önemli bir yeri vardır. Bu günde yaşlılar ziyaret edilir ve uzun ömürleri kutlanılır.

Shuubun no Hi 秋分の日 - Sonbahar Gündönümü (23 Eylül)

Ataları ve ölenleri anma günüdür. Mezarlar ziyaret edilir ve ölenler onurlandırılır.

Taiiku no Hi 体育の日 - Sağlık ve Spor Günü (Ekim Ayının 2. Pazartesi Günü)

1966'dan beri kutlanan bu gün sağlam kafanın sağlam vücutta bulunmasın kutlanmasıdır. 1964 Tokyo Olimpiyatları yıldönümü olarak kutlanmaya başlanmıştır.

Bunka no hi 文化の日 - Kültür Günü (3 Kasım)

1946'da Anayasa Duyurusu yapılmasının yıldönümü olarak kutlanmaya başlanmıştır. Barış ve özgürlük kutlanır ve çeşitli kültürel etkinlikler düzenlenir.

Kinrou Kansha no Hi  勤労感謝の日 - İşçilere Şükran Günü (23 Kasım)

Çalışan ve emekçilere saygı ve şükran amacıyla kutlanır.

Tennou Tanjoubi 天皇誕生日 - İmparatorun Doğum Günü (23 Aralık)

23 Aralık'ta doğan Imparator Akihito'nun doğum günü resmi tatil olarak belirlenmiştir.

Omisoka 大晦日 - Yılın Son Günü (31 Aralık)

Yılın ilk günü en önemli gün ise, Yılın son günü en önemli ikinci gün olarak kabul edilir. 

Bunların dışında Japonya'da pek çok renkli ve ilgi çekici festivaller ve özel günler bulunmaktadır. Hepsini yazmak için hayatımın önemli bir kısmını harcamam gerektiğinden bu yazımı burada sonlandırıyorum. 

0 comments :

Yorum Gönder