Japon Kültürü ve Japonya'nın İlginç Yanları

Japon kültür ve adetleri bazı yönleriyle Türk kültür ve adetlerine bir hayli benzerken, bazı yönleriyle de tamamen ayrılmaktadır. Bu yazıda Japon örf ve adetlerini, halka açık yerlerde yapılması hoş görülmeyen davranışları ve yazının sonlarına doğru da Japon Kültürünün hayli ilginç yanlarını inceleyeceğiz. Bebek sumo güreşleri ve kapsül oteller gibi...


Fiziksel Temas; El sıkışma, sarılma ve Japonlar

Japonlar fiziksel temasa pek alışkın bir toplum değildirler. Hatta en basit örnekle, el sıkışmak bile pek yaygın olarak kullanılan bir selam verme türü değildir. Park, restoran ve benzeri halka açık yerlede aşırı fiziki samimiyet ve öpüşmek genelde hoş karşılanmayan davranışlar olarak kabul edilmektedir.

Japon Kültüründe Selam Vermek

Japonya'da bir süre yaşadıktan ve insanları az çok gözlemleme fırsatı bulduktan sonra açıkça söyleyebilirim ki, bazı Japonların hiç bir insanoğluna sarılmadan öldüğünü düşünmeye başlamış bulunuyorum. Kişinin, en yakın arkadaşını yıllar sonra tekrar gördüğünde kuru bir "Konnichiwa" ile karşılaması şaşırılmayacak bir durumdur. Sarılmak, öpmek, konuşurken temas etmek, kişinin omzuna el koymak ve benzeri hareketler, son yıllarda yavaş yavaş değişmeye başlamış da olsa, pek hoşlanılan davranışlardan değildir.
Japonca Selamlaşma
Peki Japonya'da yeni tanıştığınız veya bir süredir görmediğiniz kişiye nasıl selam verirsiniz?
Doğu Asya Kültürlerinde başla selamlama diye adlandırabileceğimiz bir kavram vardır. Aslında sadece başla selam olarak nitelendirmek pek doğru değildir, Zira bu basit görünen selamın bile kendine göre kuralları vardır. 


Bu kurallarda pek ayrıntıya girmeden baş, boyun (hatta üst vücut da diyebiliriz) eğme seviyesinin karşımızdaki kişinin sosyal statüsünün yüksekliği ile doğru orantılı olduğunu söyleyelim. Arkadaşınızla buluştuğunuzda ufak bir tebessüm ve baş sallama yeterliyken, daha yüksek statüde olan bir kişiyle görüşmeye başlarken verdiğiniz selam gösterdiğiniz saygının belirtisi olarak kabul edilir. Başla selamın handikapı ise, bir grup insanla buluştuğunuzda sallabaş maymuna dönebilmenizdir.

Başla selam aynı zamanda özür dilemek, tebrik etmek ve benzeri ifadeleri etkili biçimde vurgulamak için kullanılabilir.

Misafirperverlik ve Eve Girerken Ayakkabıların Çıkarılması

Japonlar eve ve bazı geleneksel restoranlara girerken ayakkabılarını çıkarırlar. Batı tarafından ilginç bulunan bu harekete biz hiç de yabancı olmadığımızdan üzerinde pek durmayacağım. Misafir olarak gittiğiniz bir evde çıkardığınız ayakkabıları düzgün bir şekilde tekrar giymeye müsait halde çevirip koymanız olumlu karşılanır.

Japonların, Türkler gibi misafirperver olarak nitelendirilebilecek bir kültüre sahip olduklarını soyleyebiliriz. Fakat, ev ziyaretlerine, misafirliğe gitmek pek de sık yapılan bir eylem değildir. Özel günlerde bir araya gelinmesi oldukça doğaldır. Fakat onun dışındaki ziyaretler Türk Kültüründe olduğu gibi pek de sık yapılmaz.

Geleneksel Japon Evi
Japon evlerinde genelde Tatami Odası olarak adlandırılan geleneksel ve yerde oturulan oda bulunur. Tatami, hasıra benzeyen, pirinç saplarıyla örülmüş, dikdörtgen şeklindeki sert materyaldir ve bu geleneksel odanın zeminini oluşturur.

Misafir gittiğiniz evde odalara, mutfağa bakmak genelde kaba bir davranış olarak kabul edilir. Sanırım bu ev sahibinin dağınık olabilecek yerleri görmenizden rahatsız olabileceğinden kaynaklanıyor.

Bayramlar, Festivaller, Eğlenceler

Japonya'da bir çok yöresel ve ulusal festival yapılır. Bu ilgi çekici festivallerden bazıları; Hadaka Matsuri, ve kışın son günü olarak kabul edilen 3 Şubat'ta yapılan, soya fasulyesi atarak iblis kovalanan Setsubun Festivalidir. Bu festivali ve de diğer kutlama ve özel günleri Bayram ve Özel Günler yazısında bulabilirsiniz.

Hadaka Matsuri festivalinde bir çok adam (çoğunluğu eşek kadar olmuş) fundoshi denilen geleneksel iç çamaşırıyla ortalıkta yarı çıplak dolanırlar. Bu şekilde kötü ruhlardan arındıklarına inanırlar.

Geleneksel Japon Festivali - Hadaka Matsuri
Hadaka Matsuri'den bir görüntü
Diğer bir festival, Nakizumou Matsuri Festivalinde, gerçek sumo güreşçileri tarafından tutulan bebekler yüzyüze getirilir ve hangisinin ilk önce ve şiddetli şekilde ağlayacağı belirlenir. En şiddetli ve önce ağlayan bebek cesur ve kutsanmış kabul edilir.

Japonya'dan bir festival görüntüsü
Nakizumou Matsuri
Festivaller Japon kültürünün önemli bir parçasıdır ve hemen hemen her yörenin kendine ait özgün ve ilgi çekici bir festivali bulunur.

Kapsül Oteller

İlk olarak Osaka şehrinde ortaya çıkan bu oteller son derece küçük, sadece bir yatağın sığabileceği, minik, oda demeye dilimin varmadığı o yüzden kapsül olarak adlandırdığım tabuta benzeyen bölmelerden oluşur. Genelde tek gecelik konaklamalar için tasarlanmış bu oteller bütçesi düşük olanlara yönelik olarak ortaya çıkmasına rağmen son dönemlerde merak edip kalmak isteyenleri de "ağırlamaktadır."

Japonya'daki Kapsül Oteller
Geleneksel Japon Morgu

Japonya'da Dişlek Kızların Güzel Kabul Edilmesi

Japonya'da son dönemlerde, dişleklik, veya Japon deyişiyle Yaeba, "çekici" bulunmaya başlanmıştır. Hatta genç kızlar sırf dişlek olabilmek için estetik cerrahiye başvurmaktadır. 

Japon kızı, önce ve sonra
Dişlek ameliyatından önce ve sonra
Dişlek olabilmek için ödemeniz gereken miktar ise 200 ile 500 Dolar arasında değişmekte. Bunun dışında, bütçesi ameliyata yetmeyen ve ucuza deforme olmuş dişlere sahip olmak isteyen, takma şekli bozuk dişler  alıp, kolayca kendi dişleri üzerine geçirerek de hayallerini gerçekleştirebiliyorlar.

Bütün bunun nedeni ise deforme dişlerin ağzı daha "kalabalık" ve zengin göstermesi olarak gösteriliyor. Naçizane fikrim ise dişlek kızların gülümsemesinin daha "çocuksu" ve masum görünmesi. Japonyada kadınların çocuksu görünmesi için sosyal bir baskının varolduğunu düşünüyorum. Fakat bu mevzu, ayrı bir başlık altında, daha ayrıntılı olarak açıklamam gerektiğini düşündüğüm bir konu.

Noodle Höpürdetmek

Noodle nasıl yenir?İlginç olduğunu düşünebileceğiniz diğer bir şey ise, Japonların noodle adı verilen uzun erişteleri höpürdeterek yemesidir. Noodle çorba içinde veya bizim bildiğimiz spagetti gibi yemek tabağında, pek çok çeşitte ve tatta sunulabilir. Fakat her zaman uzundur ve her zaman höpürdeterek yenir. Tadının böyle çıktığı söylenir. Benim yapmayı bir türlü beceremediğim Japon Noodle Höpürdetme Tekniğini siz de, noodle bulamazsanız spagettiyle deneyebilirsiniz.



Gördüğünüz üzere Japonya hayli ilginç bir ülkedir. Burada ilk aklima gelenleri, okuduklarım ve aklımda kalanları, bizzat tanık olup şaşırdıklarımı paylaştım. Buna rağmen hâla yazmayı isteyip de bu konuya sığdıramadıklarım, ve ilginç bulacağınızı düşündüğüm pek çok şey var. Onları da başka sefere bırakıyorum.

8 comments :

  1. Japonya'ya yakın zamanda gitmeyi planliyorum, selamlaşma ve yakın temastan kaçınmam gerektiğini öğrendiğim iyi oldu. Gerçekten süper bir blog, umarım bu tür yazılar paylaşmaya devam edersiniz.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Temastan, selamlaşmadan kaçınmanız gerektiği gibi bir durum söz konusu değil. Yazının başında bahsettiklerim, genel olarak yeni tanıştığınız ve samimi olmadığınız kişilere karşı davranışlarınızı kapsıyor. Zaten yabancı olduğunuz için, yapacağınız uygunsuz hareketler bile, eminim ki anlayışla karşılanacaktır. Endişelenmenize gerek yok. Sadece Japonların bizim kadar sarılıp öpüşmeye alışkın olmadigini bilin.

      Sil
  2. Adsız8/14/2014

    cidden japon kadınlarını çocuksu olmaya zorluyorlar gibi.hepsi çok çocuksu :D

    YanıtlaSil
  3. Adsız8/14/2014

    ama bu güzel bir şey :)

    YanıtlaSil
  4. emegi gecen herkese tesekkurler tokyodan selamlar....

    YanıtlaSil
  5. çok güzel bilgiler teşekkürler

    YanıtlaSil
  6. japonya'ya geleli 15 yil oldu ve günlük yaşantımı yazılara doktum.
    japonya'yi merak edenler,aradigi tum bilgiler blogumdadir..
    http://osakaninmuhtari.blogspot.com.tr
    Günlük yaşantılarımızı çektiğimiz videolarımızın bulunduğu youtube sayfamız
    https://www.youtube.com/user/gulsehri
    takip ederseniz sevinirim

    YanıtlaSil
  7. Meraba acaba japonyadaki güzellik anlayışı hakkında bir yazı yazar mısınız? Hiç erkek japon arkadaşım olmadığı için soramıyorum. acaba siz cevaplar mısınız?

    YanıtlaSil