Hiragana Yazı Karakterleri

Hiragana, Japonca'da kullanılan üç yazı sisteminden bir tanesidir. Tekil sessiz olan ん dışında bütün karakterler birer heceyi temsil eder.
Günümüzde kullanılan 46 temel Hiragana karakteri mevcuttur. Bu karakterler:

  • 5 sesli,
  • 40 sesli-sessiz birleşimi hece,
  • 1 de tekil sessiz olan ん (-n) karakterinden oluşur.
Hiragana genelde 5x10 biçimindeki tabloda gösterilir. İlk sırada sesli harfler, onları takiben sessiz harflerlerle birleştirilmiş biçimleri yer alır. Bu sıralama genelde a, ka, sa, ta, na, ma, ma, ya, ra, wa, ve n şeklinde ifade edilir.

Aşağıdaki şekil, Japonya'da, okullarda yazı karakterleri öğretilirken gösterilen en yaygın tablo olduğundan bu şekli kullanmayı tercih ettim. Gördüğünüz gibi en sağdaki sütunda sesli harfler, onları takip eden yatay dizinlerde sessiz harflerle birleştirilmiş heceler yer alıyor.

Hiragana
En sağdaki sütunda a, i, u, e, o seslileri, onları takip eden dizinlerde k~ s~ t~ n~ h~ m~ y~ r~ w~ ve n yer almakta


Bu karakterler hakkında bilmeniz gereken bazı  hususlar:

1. Bazı karakterlerin okunuşu farklıdır:
  • T~ sütunundaki ~i hecesi /CHI/ (çi) olarak, ~u hecesi ise /TSU/ olarak telaffuz edilir.
  • H~ sütunundaki /HU/ karakteri aynı zamanda /FU/ olarak da kullanılır. Telaffuz olarak /HU/ ile /FU/ arasında bir sestir.
  • S~ sütunundaki ~i hecesi /si/ olarak değil, /SHI/ (şi) şeklinde telaffuz edilir.

2. Bazı edatlar (ilgeçler) farklı sese sahip karakterlerle ifade edilir:
  • Japonca'da çokça kullanılan Wa edatı わ (WA) karakteri ile değil, は (HA) karakteriyle yazılır, fakat /WA/ olarak telaffuz edilir.
  • Diğer bir edat E edatı え (E) karakteri ile değil, へ (HE) karakteriyle yazılır, /E/ diye telaffuz edilir.
  • Nesne belirten edat O edatı ise お (O) karakteri ile değil, を (WO) karakteriyle yazılır, /O/ olarak telaffuz edilir. を karakteri sadece bu edat görevinde kullanılır.

3. Bazı karakterler özel durumlarda kullanılır:
  • ん (-n) karakteri tekil sessiz karakter olarak adlandırılır, kelimelerin başında kullanılamaz.
  • /YA/, /YU/ ve /YO/ ve /TSU/ karakterlerinin küçük halleri bulunmaktadır. Normal boyutlarının yaklaşık %40'ı büyüklükte yazılırlar. (や-ゃ, ゆ-ゅ, よ-ょ, つ-っ)
  • İki hece arasındaki duraklama (ses tekrarı) küçük /TSU/ (っ) karakteriyle gösterilir. Bu durumu en alt kısımda detaylı olarak açıkladım.
  • Küçük /YA/ ゃ, /YU ゅ, /YO ょ karakterleri birleşik heceler oluşturmak için bazı karakterlerden sonra kullanılır. Bu durumu da hemen aşağıda inceleyeceğiz.

Yumuşak (G~,Z~,D~,B~), Sert (P~) ve Birleşik (~ya, ~yu, ~yo) Heceleri

  • Yukarıdaki tablodaki karakterleri temel alınarak yumuşak, sert ve birleşik heceler oluşturulur. 
KA か, SA さ, TA た, HA は  sütunlarındaki karakterler yumuşatılarak 
GA が, ZA ざ, DA だ, BA ば  seslerine dönüştürülür.

Gördüğünüz gibi yumuşatma karakterin sağ üst kısmına Tırnak İşaretine (") benzeyen bir sembol eklenerek yapılır.
  • H~ sütunundaki karakterlerin sağ üstüne baloncuk sembolü koyularak P~ sesleri elde edilir. 
HA は,  HI ひ,  HU ふ,  HE へ,  HO ほ
PA ぱ,   PI ぴ,  PU ぷ,   PE ぺ,  PO ぽ

Gördüğünüz gibi HA, HI, HU, HE, HO (°) ile P~ halini alıp sertleşir,
HA, HI, HU, HE, HO (") sembolü eklendiğinde yumuşayıp B~ sesine dönüşür.


"Baloncuk" benzetmesini kasıtlı olarak yaptım. Bu sembol eklendiğinde P~`ye dönüşen H~ hecesini, baloncuk patlama sesi, (*pop*) ile bağdaştırarak aklınızda tutabilirsiniz.
  • ya (ゃ) yu (ゅ) yo (ょ) karakterlerinin küçük halleri, MI み, HI ひ, NI に, CHI ち, SHI し, KI き sesleri ve onların yumuşatılmış sesleriyle birleşebilir.
Bahsettiğim bütün bu durumları alttaki tabloda görebilirsiniz. 

Hiragana yazı karakterleri
Sağ tarafta yumuşatma sol tarafta ise birleşik heceleri görüyoruz.


Küçük Tsu Karakteri: "っ"

İki hece arasındaki duraklama (ses tekrarı) küçük Tsu っ karakteriyle ifade edilir.
Türkçe'den örnek vermek gerekirse "Takke" sözcüğünde heceler arasında k sesi tekrarı var dersek:

Takke
たっけ
(ta)+(küçük tsu)+(ke)

Ta ve Ke arasına "っ" koymasaydık, Take (たけ) yazmış olurduk.

Bu konu burada bitti. Katakana karakterleri de Hiragana aynı seslere sahiptir. Hatta bazıları, Hiragana karşılıklarına oldukça benzer. Fakat, Katakana daha sert ve köşeli hatlara; dolayısıyla daha basit bir görünüme sahiptir. Tavsiyem; Hiragana ve Katakanayı birlikte öğrenip, her hecenin Hiragana/Katakana karşılıklarını birbirleriyle ilişkilendirerek aklınızda tutmanız.

Nasıl Ezberlerim?

Aslında bu sorunun yanıtını siz de biliyorsunuz. İlkokulda alfabeyi nasıl öğrendiyseniz, aynı şekilde elinize kağıt kalem alın ve her bir karakteri kafanıza kazınana kadar alt alta yazın.

Alternatif olarak, "mnemonic" ya da "hikaye" yöntemlerini de deneyebilirsiniz. Açıkçası, mnemonic'lerin (yazı karakterlerine şekilce benzeyen akılda kalıcı görseller) şahsen faydasını gördüm diyebilirim. Fakat, bu yöntem ile öğreten Türkçe bir kitap bulmak şu an için mümkün değil gibi görünüyor. Eğer İngilizceniz iyiyse, mnemonic ile öğreten yabancı yayınları gözden geçirebilirsiniz. İleride zaman ve sabrım olursa, bütün Hiragana ve Katakana karakterler için mnemonic tablosu yapmayı düşünüyorum. O yüzden siteyi arada gözden geçirmeyi de ihmâl etmeyin.

Hikaye yöntemi genelde Kanji karakterler için kullanılan bir yöntem. Bu yöntemde, her bir karakterin şekil olarak benzediği cisim veya olaya göre bir hikaye yazılıp, bir dahaki sefere o karakteri gördüğünüzde önceden aklınızda kalmış hikayeyle karakteri anımsamanız sağlanıyor.

Henüz denemediğim bu ikinci metodu, öğrenmem gereken yaklaşık 2000 Kanji'yi bir türlü öğrenmeyi beceremeyip, sonunda çaresizlikten denediğimde burada bir yazı ile sizi de bilgilendireceğim.

Fakat hangi yöntemi seçerseniz seçin, işin sonunun kurşun kalemle ve silgiyle defter aşındırmaya varacağını bilin.

3 comments :

  1. çok güzel bir site. Japonca insanı biraz zorlayan bir dil ama uğraşırsan çok basit. sonradan insan meyvesini toplar.

    YanıtlaSil
  2. Acaba ben Japoncayı kendi kendime öğrenebilir miyim?
    Lütfen cevap yazın. yazarsanız sevinirim.

    YanıtlaSil
  3. japonca zorlayan bi idl değil çok çok basit... geçmiş zaman eklerine asla takılma sadece kibar hallerinin olumsuzunu geçmiş zaman halını öğren inanki zorlanmazsın :)

    YanıtlaSil