Yeterlilik Çekimi -eru


Yeterlilik Kipi Düz Biçim -eru/-rareru

Yeterlilik kipi Türkçe'deki -ebilmek ekine benzer. 1. grup için -eru, 2. grup için -rareru eklenerek elde edilir.


1. Grup Yeterlilik -u > -eru
書く
Kaku
Yazmak
書ける
Kakeru
Yazabilmek
行く
iku
gitmek
行ける
Ikeru
Gidebilmek
話す
Hanasu
Konuşmak
話せる
Hanaseru
Konusabilmek
会う
Au
Buluşmak
会える
Aeru
Bulusabilmek
2. Grup Yeterlilik -ru > -rareru
食べる
Taberu
Yemek
食べられる
Taberareru
Yiyebilmek
見る
Miru
Bakmak
見られる
Mirareru
Bakabilmek
3. Grup Yeterlilik
来る
Kuru
Gelmek
来れる
Koreru
Gelebilmek
する
Suru
Yapmak
出来る
Dekiru
Yapabilmek

Yeterlilik Kipi Kibar Biçim -(e)masu/-raremasu

Kibar yeterlilik, düz yeterlilik fiilinin sonundaki -ru atıldıktan sonra -masu eklenmesiyle oluşturulur.


1. Grup Düz 1. Grup Kibar 1. Grup Yeterlilik Düz 1: Grup Yeterlilik Kibar "-emasu"
書く
Kaku
Yazmak
書きます
Kakimasu
Yazmak
書ける
Kakeru
Yazabilmek
書けます
Kakemasu
Yazabilmek
行く
Iku
Gelmek
行きます
Ikimasu
Gelmek
行ける
Ikeru
Gelebilmek
行けます
Ikemasu
Gelebilmek
話す
Hanasu
Konuşmak
話します
Hanaşimasu
Konuşmak
話せる
Hanaseru
Konusabilmek
話せます
Hanasemasu
Konusabilmek
会う
Au
Buluşmak
会います
Aimasu
Buluşmak
会える
Aeru
Bulusabilmek
会えます
Aemasu
Buluşabilmek
2. Grup: Kibar 2. Grup Kibar 2. Grup Yeterlilik Düz 2. Grup: Yeterlilik Kibar "-raremasu"
食べる
Taberu
Yemek
食べます
Tabemasu
Yemek
食べられる
Taberareru
Yiyebilmek
食べられます
Taberaremasu
Yiyebilmek
見る
Miru
Bakmak
見ます
Mimasu
Bakmak
見られる
Mirareru
Bakabilmek
見られます
Mireraremasu
Bakabilmek
3. Grup: Düz 3. Grup Kibar 3. Grup Yeterlilik Düz 3. Grup Yeterlilik Kibar
来る
Kuru
Gelmek
来ます
Kimasu
Gelmek
来られる
Korareru
Gelebilmek
来られます
Koraremasu
Gelebilmek
する
Suru
Yapmak
します
Shimasu
Yapmak
出来る
Dekiru
Yapabilmek
出来ます
Dekimasu
Yapabilmek

Dikkat:

2. grup fiillerin yeterlilik çekimi, sonraki konularda göreceğimiz edilgen fiil çekimi ile aynıdır.(-rareru)
Zamanı geldiğinde bu konuya değineceğim.

Yeterlilik Kipinin Olumsuz ve Geçmiş Çekimleri

Olumsuz ve Geçmiş Zamandaki fiillerin düz ve kibar hallerini önceki konularda öğrenmiştik. Burada öğrendiğimiz çekimleri yeterlilik çekimiyle birlikte kullanmayı öğreneceğiz:
(Yeterlilik Çekimleri)Yeterlilik DüzYeterlilik Kibar
Olumlu/Geçmemiş
(Yazabilmek)
書ける
Kakeru
書けます
Kakemasu
Olumlu/Geçmiş
(Yazabildi)
書けた
Kaketa
書けました
Kakemashita
Olumsuz/Geçmemiş
(Yazamamak)
書けない
Kakenai
書けません
Kakemasen
Olumsuz/Geçmiş
(Yazamadı)
書けなかった
Kakenakatta
書けませんでした
Kakemasen deshita
Olumlu/Geçmemiş
(Bakabilmek)
見られる
Mirareru
見られます
Miraremasu
Olumlu/Geçmiş
(Bakabildi)
見られた
Mirareta
見られました
Miraremashita
Olumsuz/Geçmemiş
(Bakamamak)
見られない
Mirarenai
見られません
Miraremasen
Olumsuz/Geçmiş
(Bakamadı)
見られなかった
Mirarenakatta
見られませんでした
Miraremasen deshita
Olumlu/Geçmemiş
(Yapabilmek)
出来る
Dekiru
出来ます
Dekimasu
Olumlu/Geçmiş
(Yapabildi)
出来た
Dekita
出来ました
Dekimashita
Olumsuz/Geçmemiş
(Yapamamak)
出来ない
Dekinai
出来ません
Dekimasen
Olumsuz/Geçmiş
(Yapamadı)
出来なかった
Dekinakatta
出来ませんでした
Dakimasen deshita

1 comments :

  1. Adsız8/29/2017

    Adlar bolmesinde koto ga dekiru haqqda yazacaginizi demisdiniz.ama yoxdu.����

    YanıtlaSil