Japonca Fiiller: Fiil Grupları ve Düz Çekim

Japonca'da üç grup fiil vardır. Fiiller sınıflandırırken sözlük (düz) çekimleri temel alınır.

1. Grup: ~ U ile Biten Fiiller (Godan-doushi)

Bu fiiller u, ku, gu, bu, mu, nu, tsu, su veya ru ile biterler.
Çekime girdiklerinde üstte belirttiğim son heceleri değişir. 
İstisnalar bulunsa da (bkz 3. grup) sonu /ru/ dışında bir sesle biten her fiil bu gruba aittir diyebiliriz

1. grup fiillere örnekler:
  • kaku  (書く) - yazmak
  • au (会う)- buluşmak
  • oyogu   (泳ぐ) -yüzmek
  • yobu    (呼ぶ) - çağırmak
  • nomu   (飲む) - içmek
  • shinu    (死ぬ) - ölmek
  • hanasu (話す) - konuşmak
  • matsu  (待つ)  - beklemek
  • kiku     (聞く) - dinlemek, duymak


2. Grup: ~ ERU veya ~IRU ile Biten Fiiler (Ichidan-doushi)

Bu fiiler "iru" veya "eru" ile biterler.
Çekime girdiklerinde sadece fiil sonundaki /ru/ değişir.

/~ iru/ ile bitenlerden bazıları
  • miru (見る) - bakmak, görmek
  • oriru (降りる) - inmek
  • okiru (起きる) - kalkmak
  • shinjiru (信じる) - inanmak
  • kiru (着る) - giymek

/~ eru/ ile bitenlerden bazıları
  • taberu (食べる) - yemek
  • akeru (開ける) - açmak
  • ageru (あげる) - vermek
  • deru (出る) - çıkmak
  • neru (寝る) - uyumak

Bazı Fiiller ~ ERU veya ~ IRU ile bitmesine rağmen birinci grup sayılırlar. Bu fiillerden bazıları şunlardır:


  • hairu (入る) - girmek
  • shiru (知る) - bilmek
  • hashiru (走る) - koşmak
  • shaberu (しゃべる) - konuşmak, sohbet etmek
  • iru (いる) - gerekmek
  • kaeru (帰る) - dönmek
  • kagiru (限る) - sınırlamak
  • kiru (切る) - kesmek

3. Grup: Düzensiz Fiiler: Kuru (来る) ve Suru (する)


Japonca'da yukarıdaki iki gruba dahil olmayan iki fiil vardır. Bu fiiller belli kurala bağlı olmaksızın çekimlenirler.
  • suru (する)- yapmak
  • kuru (来る)  - gelmek

Suru する Japonca'da sıklıkla kullanılan bir fiildir. Yapmak, etmek anlamına gelir. Ayrıca, bir çok isim ile birleşerek onları "**** yapmak, **** etmek" anlamı ile fiile dönüştürür. 
  • benkyou suru (勉強する) - ders yapmak(çalışmak)
  • dansu suru (ダンスする) - dans etmek
  • ryokou suru (旅行する) - seyahat etmek


Böylece fiil gruplarını öğrenmiş olduk. Yukarıda gördüğümüz bütün fiiller düz çekim, ya da sözlük çekimi olarak adlandırdığımız şekildir. Düz çekim aynı zamanda geçmemiş zaman (geniş ve gelecek zaman) olarak kullanılır. Gayriresmi bir ifadedir. Bunun dışında sonraki konularda göreceğimiz resmi ortamlarda kullanılan kibar çekim de vardır.

Diğer konularda fiil çekimlerinin fiil grubuna göre nasıl farklılık gösterdiğini göreceğiz. Çekimler, ilk başta zor gibi görünse de aslında Japonca'da şahıs ekinin yokluğu ve zaman çekimi azlığı gibi sebeplerle Türkçe'den çok daha kolaydır. 

Şimdilik bu üç grubu ve sonu ~ru sesiyle bitmeyen her fiilin 1. grup fiil olduğunu bilmeniz yeterli. (3. grup düzensizler dışında). Zaten biraz uygulama ve alışmaya başladığınızda fiillerin hangi gruba ait olduklarını kolaylıkla ilk görüşte tahmin edebileceksiniz.

Sıradaki konuda düz çekimin geçmiş ve olumsuz hallerini öğrendikten sonra, kibar çekim ve kibar çekimin geçmiş ve olumsuz hallerine değineceğim. 

1 comments :

  1. içmek fiilini başka bir yerde nomi olarak görmüştüm hangisi doğrudur

    YanıtlaSil