Japonca Hal Edatları 3 - To (と), Kara (から), Yori (より), Made (まで)

TO (と) Edatı

1. Ve/ile (isim ve zamirleri bağlar, tümceleri bağlamaz)

リンゴナシを買った。
Ringo to nashi o katta.
Elme ve (ile) armut aldım.

英語日本語を話します。
Eigo to nihongo o hanaşimasu.
İngilizce ve japonca konuşurum.

スーツ帽子を買った。
Su-tsu to boushi o katta.
Takım elbise ve şapka aldım.

2. Ve/ile: Karşılaştırma işlevi

(isim) to (isim) to
(isim) ve/ile (isim) şeklinde karşılaştırma işlevine sahiptir.

コーヒーとお茶、どちらが好きですか。
Ko-hi- to Oça to, doçira ga suki desu ka.
Kahve ve(ile) Çay, hangisini seversiniz?

これはそれ違います。
Kore wa sore to çigaimasu.
Bu, O ile (ondan) farklı.

私はあゆみ同じ日に日本へ来ました。
Wataşi wa Ayumi to onaci hi ni Nihon e kimaşita.
Ben, Ayumi ile aynı günde Japonya'ya geldim.

3. İle: Birliktelik işlevi

Eylemin birlikte veya karşılıklı yapıldığını ifade etmede 'ile' anlamında kullanılır.

友達映画に行った。
Tomodaçi to eiga ni itta.
Arkadaşım ile sinemaya gittik.

アリけんかしました。
Ali to kenka şimaşita.
Ali ile kavga ettim.

アイシェ結婚しました。
Ayşe to kekkon şimaşita.
Ayşe ile evlendik.

Son iki cümledeki 'kavga etmek - kenko suru " "evlenmek - kekkon suru" gibi birlikte/karşılıklı yapılan eylemler mutlaka 'to' edatıyla kullanılırlar.

4. Koşul işlevi: -nce

Fiil veya sıfatlardan sonra koşul (veya zaman) bildirebilir. Türkçe'deki -nce/-nca ekine benzer. Bu işlevi Koşul Anlatımları konusunda ayrıntılı olarak inceleyeceğiz.

仕事が終わるすぐうちに帰った。
Şigoto ga owaru to sugu uçi kaetta.
İş bitince hemen eve gittim.

雪が降る、寒くなります。
Yuki ga furu to, samuku narimasu.
Kar yağınca (yağar ve), soğuk olur.

5. Alıntı yapma işlevi. 'Diye' anlamı

サラットは「子供達はバタバタ走り回った」言いました。
Saratto wa "Komodotaçi wa bata bata to haşirimiwatta." to imaşita.
Serhat "Çocuklar pat pat diye koşuştular" diye söyledi.

Bu örnekte 2 adet 'to' edatı kullanılmıştır. İkili tekrarların Türkçe'dekine çok benzediklerini 'bata bata' ifadesinden anlayabilirsiniz.

6. 'to naru' Değişim/Sonuç kalıbı

"Naru", "Olmak" anlamına gelen bir fiildir. "to naru" kalıbı ise zaman içimde değişimi, veya bir sonuca erişmiş bir durumu ifade etmede kullanılır.

ついにオリンピックの開催の日なった。
Tsuini orinpikku no kaisai no hi to natta.
Sonunda olimpiyat açılış günü oldu. (geldi)

なる。
Haha to naru.
Anne olmak

雨は雪なった。
Ame wa yuki to natta
Yağmur, kar oldu. (kara dönüştü)


KARA (から) Edatı

1. Başlangıç-Çıkma Noktası: -Den

Yer, zaman veya kişiden çıkma noktası belirtir. Türkçedeki -den hâl ekidir.

銀行は9時からです。
Ginko wa 9ji kara desu.
Banka 9'dan (itibaren açıktır)

アンカラからブルサまで行きました。
Ankara kara Bursa made ikimaşita.
Ankara'dan Bursa'ya kadar gittim.

Daha önce Ni edatının bir işlevinin de "kişi" ile kullanılınca -den anlamına gelebileceğini söylemiştik. Aynı işlevi Kara edatı da gerçekleştirir. Dolayısıyla aynı anlama gelen Ni edatının yerine gelebilir.

あゆみからパイをもらいました。
Ayumi kara pai o moraimaşita.
Ayumi'den pasta aldım.

Dikkat: Çıkma eylemleriyle O edatı da -den anlamında kullanılabiliyordu. Bu durumda kara edatına benzer, fakat tamamen aynı anlamda değildir:

電車から降ります。
Denşa kara orimasu.
Trenden ineceğim.

電車降ります。
Denşa o orimasu.
Trenden ineceğim.

Kara edatı bu durumda daha spesifik anlamdayken, O edatı kulağa daha doğal gelir. Bunu şöyle açıklayabiliriz:

Kara edatı "Trenin (içinden) çıkacağım" gibi bir anlamdadır.
O edatı ise 'Trenden ineceğim' gibi daha genel bir anlam ifade eder.

Bu sebeple "naka - iç, içeri' gibi sözcüklerle sadece Kara edatı kullanılabilir. O edatı kullanılamaz.

Denşa o naka o kara orimasu.
Trenin içinden ineceğim.

2. Malzeme bildirme

ワインはぶどうから作ります。
Wain wa budou kara tsukurimasu.
Rakı üzümden yapılır.

Aynı işlevi De edatı da gerçekleştiriyordu.

ワインはぶどう作ります。
Wain wa budou de tsukurimasu.
Rakı üzümden yapılır.

3. Neden bildirme: -den dolayı

Bu işlev birleşik anlatım oluşturmaya yaradığından, Birleşik Cümleler konusunda daha ayrıntılı olaran inceleyeceğiz.

雨が止んだから、公園へ散歩に行った。
Ame ga yanda kara, kouen e sampo ni itta.
Yağmur durduğundan, parka yürüyüşe gittim.

Yori (より) Edatı

1. Başlangıç-Çıkma noktası

Kara ile aynı anlamdadır. Fakat modern konuşma dilinde artık kullanılmamaktadır.

イギリスより来ました。
Igirusu yori kimaşita.
İngiltere'den geldim.

2. Karşılaştırma Yapma: -den (göre)/daha

日本語は英語より簡単です。
Nihongo wa Eigo yori kantan desu.
Japonca İngilizceden (ingilizceye göre) kolaydır.

より安いのはありません。
Yori yasui no wa arimasen.
Daha ucuz olanı yok.

MADE (まで) Edatı

1. -e kadar

-e kadar anlamına gelir. Kara edatıyla sıklıkla kullanılır.

イスタンブールから東京まで行きました。
Istanbu-ru kara Toukyou made ikimaşita.
Istanbuldan Tokyo'ya kadar geldim.

2. Bile Anlamı

あゆみまでトルコに行きました。
Ayumi made Toruko ni ikimashita.
Ayumi bile Türkiye'ye gitti.

(Made edatının başına veya sonuna Ni edatı gelebilir. Bu durumda aşağıdaki anlamlar meydana gelir. )

A. made ni

Made tek başına eylemin nereye/ne zamana kadar yapıldığını bildirir.
Made ni ise eylemin yapılması, tamamlanması gereken son sınırı belirtir.

5時まで勉強します。
5-ji made benkyouşimasu.
Saat 5'e kadar çalışırım.

5時までに来てください。
5-ji made ni kite kudasai.
Saat 5'e kadar geliniz lütfen.

B. ni made

Ni edatıyla birlikte -e bile anlamına gelir.

あゆみさんは子供にまで丁寧に挨拶します。
Ayumi-san wa kodomo ni made teinei ni aisatsu şimasu.
Ayumi hanım çocuklara bile kibarca selam verir.

1 comments :

  1. rakı üzümd den yapılmaz bu arada şarap olmasın o.

    YanıtlaSil