Japonca Hal Edatları 2 - Ni (に), De (で), E (へ)

Ni Edatı (に)

Geniş kullanımlı bir edattır. Kullanımları, Eへ, Deで, Karaから edatlarının bazı işlevlerine benzer, ve bazı durumlarda bu edatların yerlerine kullanılabilir.

1. Varolma Yeri. Türkçe -de hal.

Ni edatının bu işlevi, bulunma, varolma, hareketsizlik bildiren fiillerle kullanılır. De edatına anlamca benzer, fakat de edatı aynı anlamda hareket bildiren fiillerle kullanılır.

テーブルの犬がいます。
Te-buru no shita ni inu ga imasu.
Masanın altında kedi var.

私はかながわ住んでいます。
Watashi wa Kanagawa ni sundeimasu.
Ben Kanagawa'da ikamet ediyorum.

2. Hareket Yönü/Yaklaşma. türkçe -e hal.


Eへ edatının işlevinin aynısıdır. Bazen cümlede E veya Ni varsa, tekrar bu edatlardan birini kullanmak istediğimizde, tekrar yapmamamız açısından kullanmadığımız edatı kullanmakta fayda vardır.

来年日行きます。
Rainen Nihon ni ikimasu.
Seneye Japonya'ya gideceğim.

映画行きます。
Eiga ni ikimasu.
Sinemaya giderim.

どちら
Dochira ni.
Ne tarafa?

友達手紙を書きます。
Tomodachi ni tegami o kakimasu.
Arkadaşıma mektup yazdım.

3. Amaç. -e gitti, -e geldi, -e döndü

Kibar kök + Ni + iku / kuru / kaeru     kalıbıyla amaç bildirir.

iku - Gitmek
kuru - Gelmek
kaeru - Dönmek
Dikkat: Fiillerin kibar kökü hakkında henüz bilgiye sahip olmayabilirsiniz, daha sonra bu konuya değineceğiz.
映画を観に行った
Eiga o mi ni itta.
Filmi görmeye gittim.

アリはスイカを買いに行きました
Ali wa suika o kai ni ikimaşita.
Ali karpuz almaya gitti.

4. Belirli zaman ile -de anlamında

8時家を出ます。
Haçi ji ni ie o demasu.
8de evden çıkarım.

一週間一回テニスをします。
Işşuukan ni ikkai tenisu o şimasu.
Haftada bir tenis oynarım.

Dikkat: Ni edatinin bu islevi, "Yarın, geçen sene" vs. göreli zamanlarla kullanılamaz.
私は明日テニスをします。
Wataşi wa ashita tenisu o şimasu.
Ben yarın tenis oynayacağım.              

Yukarıdaki cümlede ashita (yarın) sözcüğüne Ni edatı gelemez.

5. Kaynak kişiden çıkma. -den anlamı.

Bu işlevi kara から edatına benzer ve bu anlamda kullanıldığı takdirde onun yerine gelebilir.

友達アドレスを聞きました。
Tomodachi ni adoresu o kikimaşita.
Arkadaşımdan adresi öğrendim.

Dikkat: Yer vb sözcükler için bu işlevde kullanılamaz. Sadece 'Kişi' için kullanılabilir.

郵便局から手紙を借りました。
Youbinkyoku ni kara tegami o karimaşita.
Postaneden mektup aldım.

6. Duygu, Düşünce ifade eden fiillerle Neden Bildirme

Yorulmak, bıkmak, şaşırmak, zorluk çekmek gibi fiiller ile:

私はこの仕事疲れました。
Wataşi wa kono shigoto ni tsukaremaşita.
Ben bu iş (nedeniyle-hakkında-işten) yoruldum.

友達は困っています。
Tomodaçi wa kane ni komatte imasu.
Arkadaşım para (hakkında) sıkıntı yaşıyor.

アイシェは漢字の勉強すぐ飽きました。
Ayse wa kanji no benkyou ni sugu akimaşita.
Ayşe kanji çalışmaktan hemen bıktı.

私は日本の家の狭さ驚きました。
Wataşi wa Nihon no ie no semasa ni odorokimaşita.
Ben  Japon evinin darlığına (nedeniyle) şaşırdım.

7. Edilgen(Pasif) Fiille kullanılınca kaynak bildirir. 'Tarafından' anlamı.

あゆみ日本語を教えてもらった。
Ayumi ni nihongo o oşietemoratta.
Ayumi tarafından Japonca öğretildim.

8. Saat, kişi, gün vs 'başına' anlamı.

Saat başına... , kişi başına... , gün başına... (ingilizce 'per' sözcüğü ile eş anlamlı)

一時間10ドル払ってくれます。
İçi ji kan ni juu doru haratte kuremasu.
Bir saat başına 10 dolar ödeniyor.


E (へ) Edatı

Yön belirtir. Türkçe -e hali'nin eş anlamlısıdır. Kullanımı aynı zamanda Ni edatının işlevlerinden birinin kullanımıyla aynı olduğundan, yerine Ni koyulabilir.

来年日本行きます。
Rainen Nihon e ikimasu.
Seneye Japonya'ya gideceğim.

来年日本行きます。
Rainen Nihon ni ikimasu.
Seneye Japonya'ya gideceğim.

E yerine her zaman Ni gelebilir. Fakat Ni edatının kullanımı geniş olduğundan ve E edatının sadece tek işlevi olduğundan Ni yerine her zaman E gelemez.

DE (で) Edatı

1. Eylem Yeri: Türkçe -de hali.

Ni edatı bulunma, süreklilik, hareketsizlik, bulunma fiilleriyle -de hali olarak yer bildiriyordu. (Bkz: Bulunma İşlevi)
E edatı ise eylem, hareket, aksiyon fiilleriyle yer bildirir.

泳いだ。
Umi de oyoida.
Denizde yüzdüm.

東京住んでいます。
Tokyo ni sundeimasu.
Tokyoda yaşıyorum.

私は東京で生まれました。銀行で働いています。
Wataşi wa Tokyo de umeramaşita. Ginkou de hatarakimasu.
Ben Tokyo'da doğdum. Bankada çalışıyorum.

2. Araç-Metod işlevi: -ile

バス学校に行きます。
Basu de gakkou ni ikimasu.
Otobüs ile okula giderim.

日本人はご飯を箸食べます。
Nihonjin wa gohan o hashi de tabemasu.
Japonlar, yemeği çubuk ile yer.

「こんにちは」はトルコ語「メルハバ」です。
"Konnichiwa" wa torukogo de "merhaba" desu.
Konichiwa türkçe (ile) merhaba'dır. ( Dil bildiriyor.)

トルコ語話してください。
Torukogo de hanaşite kudasai.
Türkçe ile konuşun lütfen.

3. Malzeme Bildirir: -ile/den 

ワインはぶどう作ります。
Wain wa budou de tsukirimasu.
Şarap üzümden (üzüm ile) yapılır.

4. Neden Bildirme: -den dolayı

病気学校を休みました。
Byouki de gakkou o yosumimashita.
Hasta olduğumdan okula gitmedim.

イベントは中止になりました。
Ame de ibento wa chuushi ni narimashita.
Yağmur nedeniyle organizasyon iptal oldu.

5. Hareketin yapılış şekli (Miktar, Zaman olarak)

私たちはこの本を2人書いています。
Watashitachi wa kono hon o hutari de kaiteimasu.
Biz bu kitabı ikimiz(birlikte) yazıyoruz.

私はその仕事を一人やりました。
Watashi wa sono shigoto o hitori de yarimashita.
Ben o işi tek (olarak) yaptım.

6. Mal değeri, Tutar bildirme

チケットを一万ドル買いました。
Chiketto o içiman-doru de kaimaşita.
Bileti Bin dolara(dolardan) aldım.

7. Süre sınırı (Belli bir süre içinde, 'within')

一時間行けます。
İchi-jikan de ikemasu. 
Bir saate giderim.

一週間できます。
İsshuukan de dekimasu.
Bir haftada yaparım.

8. Toplam Tutar belirtme işlevi 'toplamda-birlikte'

全部千円です。
Zenbu de sen-en desu.
Hepsi (toplamda) 1000 yendir.

三人これを使った。
San-nin de kore o tsukatta.
Üçümüz (hep beraber) bunu yaptık.

turkcejaponca.blogspot.com

0 comments :

Yorum Gönder