Japonca Hal Edatları 1 - O (を), No (の)

Hal edatları bir unsuru diğeriyle, özellikle yüklemle bağlarlar. Daha sonra göreceğimiz diğer edat türü olan Ayırıcı Edatlar ise bir unsura ağırlık vermek için kullanılırlar, ve Hal Edatlarından sonra gelebilirler. Daha önce gördüğümüz Wa edatı bir ayırıcı edat iken, Ga edatı ise Hal edatıdır. Şimdi diğer hal edatlarını inceleyelim.

O (を) Edatı

1. Nesne Gösterme: İsimden sonra gelir, nesne belirtir. Türkçe ismin -i hali.

この本読みます。
Kono hon o yomimasu.
Bu kitabı okurum.

O edatı Türkçe ismin -i haline benzer. Fakat belirtili nesnelerin yanında, belirtisiz nesneleri de gösterebilir.

私は日本語勉強しています。
Wataşi wa Nihongo o benkyoşite imasu.
Ben Japonca() çalışıyorum.

手紙かきます。
Tegami o kakimasu.
Mektup yazacağım.

コーヒ飲みました。
Ko-hi o nomimashita.
Kahve içtim.

Önemli: Hoshii (istemek), suki (sevmek), kirai (sevmemek) ve benzeri ifadelerle biten cümlelerde yukarıdaki anlamda kullanılmak istenildiğinde O yerine Ga edatı alırlar. (Bkz: Ga Edatı 5. İşlev)

欲しいです。
Kuruma ga hoshii desu.
Araba(yı) istiyorum.

2. Yönelme eki alan fiillerle: Türkçe ismin -e hali olarak

Türkçede yönelme eki alabilen bazı fiiller (-e bakmak, -e basmak vb) ile kullanıldığında Türkçe ismin -e hali karşılığında bir anlam oluşturur. Bu fiiller:

見る-Miru (Bakmak), 始めるHajimeru (Başlamak), 踏むFumu(Basmak)

さ伸見ます。
Shashin o mimasu.
Fotoğrafa bakacağım.

授業始めます。
Jugyou o hajimemasu.
Derse başlayacağım.

踏みました。
Ashi o fumimashita.
Ayağına bastım.
Türkçede -e bakmak, -e başlamak, -e basmak gibi durumları Japonca'da (O Edatı + Fiil) şeklinde ifade edebiliriz.

3. Çıkma Bildiren fiiller ile: Türkçe -dan hali olarak.

Çıkmak, inmek, korkmak ve benzeri çıkma yeri alabilen fiiller ile hareketin, durumun çıkma noktasını belirtir. -den haline benzer şekilde.

バス降ります。
Basu o orimasu.
Otobüsten ineceğim.

うち出ます。
Uçi o demasu.
Evden çıkacağım.

失敗恐れるな。
Şippai o osoreruna.
Yanlıştan korkma.

大学卒業します。
Daigaku o sotsugyouşimasu.
Okuldan mezun olacağım.
-dan hâl ekine daha uygun bir karşılık olan Japonca Kara edatı, burada O edatı yerine kullanılabilir. Kara edatı bu anlamda daha geniş kullanıma sahipken, O edatı, "-den" anlamına sadece çıkma bildiren yüklemlerin kullanıldığı cümlelerde kullanılır.

4. Geçme Fiilleriyle Hareketin Yönünü Bildirme

Tooru, Watarimasu (Geçmek), Demasu (Çıkmak), Magaru (Dönmek), Hashiru (Koşmak) ve benzeri bir yerden geçme/yer bildiren fiillerle kullanıldığında aşağıdaki şekilde hareket yönünü belirtir.

渡ります。
Haşi o watarimasu.
Köprü (Köprüden) geçerim.

この道行けば駅に出ます。
Kono miçi o ikeba eki ni demasu.
Bu yolu (yoldan) gidersen istasyona çıkarsın.

次の角曲がってください。
Tsugi no kado o magatte kudasai. 
Bir dahaki köşeden (köşeyi) dönünüz.

5. İş/Meşguliyet Bildirme

Genellikle "Yapmak" (Suru) fiilinin şimdiki zaman biçimi olan Shite iru (している) ile birlikte kullanılır.
İş ve meşguliyeti bildirir.

私は弁護士している。
Watashi wa bengoshi o şite iru.
Ben avukat(lık) yapıyorum.

No (の)Edatı

1. Tamlayan Eki/Sahiplik Eki


İlk bakışta bu edatın bir çok işlevi varmış gibi görünebilir. Vardır da. Fakat aklınızda tutmanız gereken şey, bu edatın temel görevinin tamlayan eki/sahiplik eki olmasıdır. Çoğu zaman '-in, -nin' anlamına geldiğini alttaki diğer işlevlerini de incelediğinizde daha iyi kavrayacaksınız.

本。
Wataşi no hon.
Benim kitabım.

上。
Tsukue no ue.
Masanın üstü.
Belirtili tamlama yanında, aşağıdaki gibi, belirtisiz ve takısız isim tamlaması yapmaya da yarar.
五時電車。
Go-ji no denşa.
Beş treni

大学学生。
Daigaku no gakusei
Üniversite öğrencisi

日本語授業。
Nihongo no jugyou
Japonca dersi

子。
Otoko no ko
Erkek çocuk

木の箱。
Ki no hako
Tahta kutu

2. Zaman sözcüğünden sonra İlgi eki -ki olarak

今日新聞。
Kyou no şinbun
Bügünün gazetesi (Bugün gazete)

3. Türkçedeki -li karşılığı

日。
Ame no hi
Yağmurlu gün (Yağmurun günü)

ブルサ人。
Burusa no hito
Bursa kişi (Bursanın kişisi)

4. Ünvan, '...' olan

八百屋太郎さん。
Yaoya no Taro-san
Manav (olan) Taro Bey

首相阿部さん
Shushou no Abe-san
Başbakan (olan) Abe 

友達けいこ
Tomodachi no Keiko
Arkadaşım (olan) Keiko

5. Başka ad/sıfat yerine. -ninki/şey kişi yer (olan) anlamı

あなた車が壊れているなら、私を使って下さい。
Anata no kuruma ga kowarate iru nara, Wataşi no o tsukatte kudasai.
Sizin arabanız bozuk ise Benimkini kullanın lütfen.

その青いいくらですか。
Sono aoi no ikura desu ka.
Şu mavi (olan) ne kadar?

生まれたはブルサです。
Umerata no wa Burusa desu.
Doğduğum yer Bursadır.


6. Diğer bazı edatlardan sonra. -ki/olan/gelen anlamı

De で, E へ, To と, Kara から, Yori より, Made まで edatlarından sonra gelebilir.

公園散歩
Kouen de no sanpo.
Sahilde(ki)(olan) yürüyüş

ブルサから
Burusa kara no hito.
Bursadan (gelen/olan) adam.

日本までチケット
Nihon made no çiketto.
Japonya'ya kadar (olan) bilet

0 comments :

Yorum Gönder