Ettirgen-Edilgen Yapı -sareru (される) -saserareru (させられる)

Ettirgen ve Edilgen Çekim, Türkçede olduğu gibi birlikte kullanılabilir. Türkçede "Yaptırılmak", "Ettirilmek" gibi fiiller bu çekime örnek teşkil eder. Bu çekimi ettirgen halde olan bir fiili temel alarak yaparız:

Ettirgen fiilin sonundaki -ru yerine edilgen eki -rareru eklenir.

  1. Grup: Ettirgen -(a)seru fiilinde -ru yerine edilgen eki -rareru koyarız: -(a)serareru. Bunu kısa biçimde ifade edebiliriz: -(a)sareru.
  2. Grup: Ettirgen -saseru fiilinde -ru yerine edilgen eki -rareru koyarız: -saserareru.
  3. Grup: Ettirgen Kosaseru ve Saseru fiillerinde -ru yerine edilgen eki -rareru koyarız: Kosaserareru, Saserareru.

1. Grup: -(a)seru  → -(a)sareru
2. Grup: -saseru → -saserareru
3. Grup: kosaeru → kosaserareru, saseru → saserareru  

Şimdi bu çekimi gruplarına göre fiillere uygulayalım:


Ettirgen 1. Ettirgen-Edilgen: (a)seru→(a)sareru
書かせる
Kakaseru
Yazdırmak
書かされる
Kakasareru
Yazdırılmak
泳がせる
Oyogaseru
Oynattırmak
泳がされる
Oyogasareru
Oynattırılmak
話させる
Hanasaseru
Konuşturmak
話させる **
Hanasareru **
Konuşturulmak
会わせる
Awaseru
Buluşturmak
会わされる
Awasareru
Buluşturulmak
Ettirgen 2. Ettirgen-Edilgen: saseru→saserareru
食べさせる
Tabesaseru
Yedirmek
食べさせられる
Tabesaserareru
Yedirilmek
見させる
Misaseru
Baktırmak
見させられる
Misaserareru
Baktırılmak
Ettirgen 3. Ettirgen-Edilgen
来させる
Kosaseru
Geldirmek
来させられる
Kosaserareru
Getirtilmek
させる
Saseru
Yaptırmak
させられる
Saserareru
Yaptırılmak

Ettirgen-Edilgen biçimin olumlu, olumsuz, geçmiş çekimleri ve kibar halleri ise şu şekildedir:



Ettirgen-Edilgen Düz Kibar
Olumlu/Geçmemiş
(Oturtulmak)
座らされる
Suwarasareru
座らされます
Suwarasaremasu
Olumlu/Geçmiş
(Oturtuldu)
座らされた
Suwarasareta
座らされました
Suwarasaremashita
Olumsuz/Geçmemiş
(Oturtulmamak)
座らされない
Suwarasarenai
座らされません
Suwarasaremasen
Olumsuz/Geçmiş
(Oturtulmadı)
座らされなかった
Suwarasarenakatta
座らされませんでした
Suwarasaremasen deshita
Olumlu/Geçmemiş
(Baktırılmak)
見させられる
Misaserareru
見させられます
Misaseraremasu
Olumlu/Geçmiş
(Baktırıldı)
見させられた
Misaserareta
見させられました
Misaseraremashita
Olumsuz/Geçmemiş
(Baktırılmamak)
見させられない
Misaserarenai
見させられません
Misaseraremasen
Olumsuz/Geçmiş
(Baktırılmadı)
見させられなかった
Misaserarenakatta
見させられませんでした
Misaseraremasen deshita
Olumlu/Geçmemiş
(Yaptırılmak)
させられる
Saserareru
させられます
Saseraremasu
Olumlu/Geçmiş
(Yaptırıldı)
させられた
Saserareta
させられました
Saseraremashita
Olumsuz/Geçmemiş
(Yaptırılmamak)
させられない
Saserarenai
させられません
Saseraremasen
Olumsuz/Geçmiş
(Yaptırmadı)
させられなかった
Saserarenakatta
させられませんでした
Saseraremasen deshita

1 comments :