Ettirgen Çekim -seru (せる) -saseru (させる)

Ettirgen çekim eylemi başkasına yaptırma durumunu anlatmada kullanılır. (Yaptırmak, Ettirmek)

  • 1. grup fiillerde u > a olur (olumsuz kökü de bu sekilde bulunuyordu), Buna -seru eklenir. Yani ...u yerine ...-aseru gelir.
  • 2. grup fiillerde fiilin sonundaki -ru > -saseru olur. (2. fiil grubu için yeterlilik çekimi de aynı şekilde elde ediliyordu.)
  • 3. grupta kuru(来る) kosaseru (来させる), suru (する) ise saseru (させる) olur.
  • Ettirgen biçimin kibar hali ise düz edilgen fiilin son -ru (る) sesi yerine -masu (ます) eki getirilmesiyle elde edilir.


1. Grup Ettirgen -u > -aseru Kibar Ettirgen
書く
Kaku
Yazmak
書かせる
Kakaseru
Yazdırmak
書かせます
Kakasemasu
Yazdırmak
行く
iku
gitmek
行かせる
Ikaseru
Gittirmek
行かせます
Ikasemasu
Gittirmek
話す
Hanasu
Konuşmak
話させる
Hanasaseru
Konuşturmak
話させます
Hanasasemasu
Konuşturmak
会う
Au
Buluşmak
会わせる
Awaseru
Buluşturmak
会わせます
Awasemasu
Buluşturmak
2. Grup Ettirgen -ru > -saseru
食べる
Taberu
Yemek
食べさせる
Tabesaseru
Yedirmek
食べさせますTabesasemasu
Yedirmek
見る
Miru
Bakmak
見させる
Misaseru
Baktırmak
見させます
Misasemasu
Baktırmak
3. Grup Ettirgen
来る
Kuru
Gelmek
来させる
Kosaseru
Geldirmek
来させます
Kosasemasu
Geldirmek
する
Suru
Yapmak
させる
Saseru
Yaptırmak
させます
Sasemasu
Yaptırmak

Ettirgen yapının çekimlenmesi ise şu şekildedir:


Ettirgen Çekimleri Ettirgen Düz Ettirgen Kibar
Olumlu/Geçmemiş
(Yazdırmak)
書かせる
Kakaseru

書かせます
Kakasemasu
Olumlu/Geçmiş
(Yazdırdı_)
書かせた
Kakaseta
書かせました
Kakasemashita
Olumsuz/Geçmemiş
(Yazdırmamak)
書かせない
Kakasenai
書かせません
Kakasemasen
Olumsuz/Geçmiş
(Yazdırmadı)
書かせなかった
Kakasenakatta
書かせませんでした
Kakasemasen deşita
Olumlu/Geçmemiş
(Baktırmak)
見させる
Misaseru
見させます
Misasemasu
Olumlu/Geçmiş
(Baktırdı_)
見させた
Misaseta
見させました
Misasemashita
Olumsuz/Geçmemiş
(Baktırmamak)
見させない
Misasenai
見させません
Misasemasen
Olumsuz/Geçmiş
(Baktırmadı_)
見させなかった
Misasenakatta
見させませんでした
Misasemasen deşita
Olumlu/Geçmemiş
(Yaptırmak)
させる
Saseru
させます
Sasemasu
Olumlu/Geçmiş
(Yaptırdı)
させた
Saseta
させました
Sasemashita
Olumsuz/Geçmemiş
(Yaptırmamak)
させない
Sasenai
させません
Sasemasen
Olumsuz/Geçmiş
(Yaptırmadı)
させなかった
Sasenakatta
させませんでした
Sasemasen deşita

Ettirgen Fiilin Diğer Anlamı: Eyleme İzin verme

Kudasai ください, "lütfen" kelimesine benzer anlamdaydı ve rica/istek durumunda kullanıyorduk. (bkz: te kudasai) Fiilin te çekimine kudasai eklediğimizde "yapın lütfen" cümlesine benzer bir ifade elde etmiş oluyorduk. Şimdi ettirgen fiilin te çekimine kudasai ekleyip, az önce bahsettiğim cümlenin, bu şekilde "yapmama izin verin lütfen" anlamına geldiğini göreceğiz.

少し休ませてください。
Sukoshi yasumasete kudasai.
Biraz dinlenmeme izin verin (lütfen).

行かせてください。
İkasete kudasai.
Gitmeme izin verin (lütfen).


Böylelikle Edilgen ve Ettirgen fiilleri öğrendik. Sıradaki konumuzda bu iki çekimi aynı fiilde kullanacağız.



0 comments :

Yorum Gönder