Japonca Fiiller: Düz Olumsuz ve Düz Geçmiş

Düz Olumsuz -nai (ない)


Düz biçimin olumsuzu -nai  ない ekiyle yapılır. Düz biçimin olası anlamları şu şekildeydi:

書く
Kaku.
Yazacağım/Yazacaksın/Yazacak/Yazacağız/Yazacaklar/Yazacaksınız
Yazarım/Yazarsın/Yazar/Yazarız/Yazarsınız/Yazarlar

Düz olumsuzun da olası anlamları şu şekildedir:

書かない
Kakanai
Yazmayacağım/Yazmayacaksın/Yazmayacak/Yazmayacağız/Yazmayacaksınız/Yazmayacaklar
Yazmam/Yazmazsın/Yazmaz/Yazmayız/Yazmazsınız/Yazmazlar


1. Grup: Fiilin sonundaki -u yerine -anai
書く
Kaku
Yazmak
書かない
Kakanai
Yazmamak
泳ぐ
Oyogu
Yüzmek
泳がない
Oyoganai
Yüzmemek
話す
Hanasu
Konuşmak
話さない
Hanasanai
Konuşmamak
会う
Au
Buluşmak
会わない
Awanai *
Buluşmamak
2. Grup: Fiilin sonundaki -ru yerine -nai
食べる
Taberu
Yemek
食べない
Tabenai
Yememek
見る
Miru
Bakmak
見ない
Minai
Bakmamak
3. Grup: Düzensiz Fiiller
来る
Kuru
Gelmek
来ない
Konai
Gelmemek
する
Suru
Yapmak
しない
Shinai
Yapmamak
* = au fiilini awanai yaparken kaynaştırma sesi w kullanılmış. Bunun gibi 2 sesli ile biten sözcüklerde W kaynaştırma sesi olarak kullanılır.

Düz olumsuzda "nai" ekinden öncesine olumsuz kök denir. Yukarıdaki fiillerin olumsuz kökleri:

書く    書かない
Kaku  Kakanai

食べる 食べない
Taberu     Tabenai

Olumsuz kök şu an için pek önemli olmasa da ileriki konularda olumsuz kök üzerinden çekimlenen şekilleri öğreneceğimizden aklınızın bir köşesinde tutmanızda yarar var.


Düz Geçmiş Zaman -ta (た)

Düz geçmiş -ta ile biter. Fiilin son sesine göre az da olsa farklılık gösterir.


Sözlük Halinin Sonu Düz geçmiş Hali
-u -tta
-tsu
-ru (1.grup)
-mu -nda
-bu
-nu
-ku -ita
-gu -ida
-su -shita
-ru (2.grup) -ta

来るkuru
gitmek

来たkita
gittim

するsuru
yapmak
した
shita
yaptım
*= "iku - いく" fiili istisnai olarak "itte - 行って" olarak çekimlenir.

Şimdi aşağıdaki örnekleri inceleyelim. Japonca'da şahıs eki olmadığına önceki konularda değinmiştik. Fakat genelde, özne olmayan örneklerde Türkçe karşılık olarak 1. tekil şahıs alacağız.


1. Grup Düz Geçmiş
会う
Au
Bulusmak
会った
Atta
Bulustu(m)
待つ
Matsu
Beklemek
待った
Matta
Bekledi(m)
飲む
Nomu
İcmek
飲んだ
Nonda
İcti(m)
書く
Kaku
Yazmak
書いた
Kaita
Yazdı(m)
 行く
Iku
Gitmek
行った *
Itta *
Gitti(m)
話す Hanasu
Konuşmak
話した Hanaşita
Konustu(m)
2. Grup Düz Geçmiş
食べる Taberu
Yemek
食べた Tabeta
Yedi(m)
3. Grup Düz Geçmiş
来る Kuru
Gitmek
来た Kita
Gitti(m)
する Suru
Yapmak
した Shita
Yaptı

Düz Olumsuz Geçmiş Zaman -nakatta

Düz olumsuzun geçmiş zamanı, Olumsuz köke -nakatta eklenerek yapılır. Yani düz olumsuz haldeki fiili alırız, sonundaki -nai ekini atarız ve yerine nakatta koyarız. Böylece türkçedeki "-madı -medi" ekinin karşılığını elde etmiş oluruz.




1. Grup: Fiilin sonundaki -U yerine -ANAI Olumsuz Geçmiş
書く
Kaku
Yazmak
書かない
Kakanai
Yazmamak
書かなかった
Kakanakatta
Yazmadı(m)
泳ぐ
Oyogu
Yüzmek
泳がない
Oyoganai
Yüzmemek
泳がなかった
Oyoganakatta
Yüzmedi(m)
話す
Hanasu
Konuşmak
話さない
Hanasanai
Konuşmamak
話さなかった
Hanasanakatta
Konuşmadı(m)
会う
Au
Buluşmak
会わない
Awanai
Buluşmamak
会わなかった
Awanakatta
Buluşmadı(m)
2. Grup: Fiilin sonundaki -RU yerine -NAI Olumsuz Geçmiş
食べる
Taberu
Yemek
食べない
Tabenai
Yememek
食べなかった
Tabenakatta
Yemedi(m)
見る
Miru
Bakmak
見ない
Minai
Bakmamak
見なかった
Minakatta
Bakmadı(m)
3. Grup: Düzensiz Fiiller Olumsuz Geçmiş
来る
Kuru
Gelmek
来ない
Konai
Gelmemek
来なかった
Konakatta
Gelmedi(m)
する
Suru
Yapmak
しない
Shinai
Yapmamak
しなかった
Shinakatta
Yapmadı(m)

Böylelikle düz fiil çekimlerini bitirmiş olduk. Düz çekimlerin resmi olmayan ortamlarda kullanıldığını unutmayın. Sıradaki konuda yeni öğrendiğimiz bu 3 çekimin (düz, olumsuz, geçmiş, olumsuz geçmiş) resmi ortamlarda kullanılan kibar hallerine değineceğiz.



0 comments :

Yorum Gönder