Japonca'da Ayırıcı Edatlar - 3


Sae (さえ) Edatı

Bile Anlamı

Demo でも edatına benzer, fakat genellikle negatif anlam içeren cümlelerde kullanılır.

ジャンさえ野菜を食べれます。
Can sae yasai o taberemasu.
Can bile sebze yiyebilir.

あゆみにさえ言わなかった。
Ayumi ni sae iwanakatta.
Ayumi'ye bile söylemedim.

Koso (こそ) Edatı

İsim vurgusu işlevi: "Asıl", "Aslında", "Başkası değil"

(isim) + koso  şeklinde kullanılır, Asıl (isim) anlamına gelir.

あなたこそその賞にふさわしいです。
Anata koso sono şou ni husawaşii desu.
Siz (başkası değil, asıl siz, aslında siz) o ödüle layıksınız.

Dake (だけ) Edatı

1. Sadece, Yalnız, Yalnızca

(isim/fiil/sıfat) + dake şeklinde kullanılır

お母さんは午前中だけ働きます。
Okaasan wa gozen-çuu dake hatarakimasu.
Annem sadece sabahları çalışır.

勉強するだけです。
Benkyou suru dake desu.
Sadece ders çalışırım.
Dake だけ edatı yerine daha resmi ve günlük yaşamda az kullanılan biçimi olan Nomi のみ de kullanılabilir.

2. Mümkün olduğu kadar, olabildiğince

出来るだけ早く仕事を終わらせます。
Dekiru dake hayaku shigoto o owarasemasu.
Mümkün olduğunca çabuk işi bitireceğim.

食べたいだけ食べてください。
Tabetai dake tabete kudasai.
Yemek istediğiniz kadar yiyin lütfen.

Kiri (きり) Edatı

1. Sadece (miktar sınırı belirtme)

Yalnızca miktardan sözedebileceğimiz veya sayılabilir olan adlarla kullanılır. Sadece...(miktarında) anlamına gelir. Türkçedeki gibi addan önce değil, sonra gelir.

これきりでは足りません。
Kore kiri de wa tarimasen.
Sadece bu (miktar) yetmez.

Sadece miktar olarak belirtilebilen şeylerde kullanılır.

アリは一人きりでロンドンに住んでいる。
Ali wa hitori kiri de London ni sunde iru.
Ali yalnızca tek kişi Londra'da yaşadı.

2. Temelli

Fiilin geçmiş çekiminden sonra gelen Kiri, kesinlik ve son bildirir.

でて行ったきり戻ってこない。
Dete itta kiri modotte konai.
Çıkıp gitti (temelli) dönüp gelmez.

Shika (しか) Edatı

1. -den başka (Sadece Olumsuz ifadelerde kullanılır.)

あゆみは野菜しか食べません。
Ayumi wa yasai shika tabemasen.
Ayumi sebzeden başka (bir şey) yemez.

Bakari (ばかり) Edatı

1. Sürekli+Sadece, Habire.

Sürekli ve sadece sözcüklerinin birleşimidir. Bir şeyin diğerlerine göre çok daha sık yapıldığını ifade eder. Bunu ilişkin örnek bir durum ortaya koyalım:
Ben futbolu severim ve sürekli futbol maçı izlerim. Fakat az da olsa, basketbol veya voleybol izlemişliğim de vardır. Bu durumda benim için "Bu adam sürekli/sadece/habire futbol izliyor" derseniz, bu hiç bir zaman basketbol izlemediğim veya izlemeyeceğim anlamına gelmez. Arada basketbol maçı izliyor da olabilirim. 

Bakari ばかり edatının durumu da buna benzer. Dake だけ ve Shika しか diğer seçenekleri (örneğimizdeki basketbol) tamamen atarken, Bakari sadece bir hareket veya durumun diğerlerine göre daha baskın, sık olduğunu ifade eder.

あゆみはお茶ばかり飲んでいます。
Ayumi wa ocha bakari nondeimasu.
Ayumi sadece yeşil çay içer. (Başka bir şey pek içmez.)

テレビばかり見ないで勉強しなさい。
Terebi bakari minaide benyou shinasai.
Televizyon (sadece) izlemeyin, ders çalışmalısınız.

Kalıp: ~bakari dewa naku ~ mo

Bakari edatından sonra gelen negatif ifadeyle sadece bir işin değil, aynı zamanda diğerinin de yapılmasını ifade eder. Bu kalıbın anlamı şu şekildedir:
Sadece X olmaz, aynı zamanda Y de, veya
X kadar, Y de

肉ばかりでなく野菜も食べてください。
Niku bakari de naku yasai mo tabete kudasai.
Et (sadece) değil, sebze de yeyiniz
(Et yediğiniz kadar sebze de yeyin.)

テレビを見てばかりでなく勉強しなさい。
Terebi o mite bakari de naku benkyou shinasai.
Televizyon izlediğiniz kadar ders (de) çalışmalısın.
(Sadece televizyon izlemek olmaz, ders de çalışmalısın)

2. ~Civarında, ~Miktarında

Bu işlevi pek yaygın kullanıma sahip değildir. Genelde yerine alt kısımda açıkladığım Kurai くらい kullanılır. Fakat bilmenizde fayda var.

肉を百グラムばかり買います。
Niku o hyaku guramu bakari kaimasu.
Et 100 gram civarında (kadar) alabilir miyim.

3. Yardımcı fiil olarak "Henüz, Daha yeni"

Bu işlevinde "Bakari", edattan ziyade yardımcı fiil görevindedir. Bu biçimi (bakari desu) Yardımcı Fiiller konusunda daha ayrıntılı anlatacağım. Konu bütünlüğü olması açısından burada da bir örnekle değiniyorum, şu an için üzerinde pek durmamıza gerek yok.
今学校についたばかりです。
İma Gakkou ni tsuita bakari desu.
Şimdi okula vardım. (daha yeni, henüz).

Kurai/Gurai (くらい)Edatı

1. ~Civarında, ~Miktarında

'(miktar) + kurai' şeklinde kullanılır, 'Yaklaşık (miktar)' anlamına gelir.

家賃は五万円ぐらいです。
Yaçin wa goman'en gurai desu.
Kira 50.000 (yaklaşık 50.000 miktarında) yendir.

2. Kadar

Bu edat, "yok" anlamına gelen ~wa nai (はない) ile biten tümcelerde,"kadar" anlamında kullanılır. Cümle "A kadar B yok" anlamına gelir.

日本語ぐらい難しい言語はない。
Nihongo gurai muzukashii gengo wa nai.
Japonca kadar zor dil yok.

2. En azından

Bu edat aynı zamanda "en azından" anlamında kullanılır. Fakat Türkçedeki gibi isimden önce gelmez, sonra gelir.

おなかいっぱいですが、デザートぐらいは食べれます。
Onaka ippai desu ga, deza-to gurai wa taberemasu.
Karnım dolu ama, tatlı (en azından) yerim.

Hodo (ほど) Edatı

1. ~Civarında, ~Miktarında, ~Kadar anlamları

Resmi ve kibar bir ifadedir.

上溝駅まで5キロ程です。
Kamimizo eki made go kiro hodo desu.
Kamimizo istasyonuna kadar 5 km civarında var.

二日程休みをいただけないでしょうか。
Futsuka hodo yasumi o itadakenai deşou ka.
2 gün kadar tatil alabilir miyim?

2. Ne kadar ... ise o kadar ...

Hodo edatının bu anlamı koşul çekimi ile kullanılan bir kalıp olduğundan, fiil çekimlerini henüz öğrenmediyseniz anlaşılması zor gelebilir. Fiil çekimlerini ve sıfat çekimlerini öğrendikten sonra daha iyi anlayacaksınız.
Koşul çekimindeki fiil/sıfat + Aynı fiil/sıfatın düz biçimi + Hodo

-ıkça, -ikçe veya Ne kadar...ise...o kadar... anlamlarına gelir.

食べれば食べるほど太ります。
Tabereba Taberu hodo futorimasu.
Ne kadar yersem o kadar şişmanlıyorum. (Yedikçe şişmanlıyorum.)

読めば読むほど面白くなります。
Yomeba yomu hodo omoshiroku narimasu.
Ne kadar okursam o kadar ilginçleşiyor.

暑ければ暑いほどおいしいです。
Atsukereba atsui hodo oishii desu.
Ne kadar sıcaksa o kadar lezzetlidir.

綺麗なら綺麗なほどいいです。
Kireinara Kirei na hodo ii desu.
Ne kadar güzelse o kadar iyidir.

Nado (など) Edatı

1. Vesaire, ve benzeri

Genelde adları sıralayan, Ya や edatıyla birlikte kullanılır.

かばんから鍵や携帯電話などを出しました。
Kaban kara kagi ya keitaidenwa nado o daşimaşita.
Çantadan saat, telefon vesaire çıkardım.

2. Bazen sonuna geldiği şeyi küçümsemede kullanılır.

私など、あなたの様にうまくやれません。
Wataşi nado, anata no you ni umaku yaremasen.
Benim (gibi mal birisi), sizin gibi iyi yapamaz.

0 comments :

Yorum Gönder